«Самұрық-Энерго» АҚ-да Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына, «Самұрық-Қазына» АҚ Корпоративтік басқару кодексінің қағидаттары мен ережелеріне сәйкес, сондай-ақ жетекші әлемдік тәжірибелерді ескере отырып, корпоративтік басқарудың тиімді жүйесі құрылған. Компания корпоративтік басқарудың тиімділігін арттыруды бизнестің тұрақты дамуын және қабылдауды, теңдестірілген басқару және инвестициялық шешімдерді қамтамасыз етудің негізгі факторы ретінде қарастырады.

«Самұрық-Энерго» АҚ Корпоративтік басқару жүйесі басқару органдары, лауазымды тұлғалар мен персонал арасындағы өкілеттіктер мен жауапкершілікті нақты ажыратуды, мәселелерді қарау және шешімдер қабылдау тәртібінің иерархиясын сақтауды, сондай-ақ заңнамаға және ішкі құжаттарға сәйкестікті қамтамасыз етеді.

«Самұрық-Энерго» АҚ Корпоративтік басқару қағидаттары

• акционерлердің, инвесторлардың және өзге де стейкхолдерлердің құқықтарын сақтау
• Компанияның органдары мен бөлімшелері арасында өкілеттіктер мен жауапкершіліктерді бөлу
• Директорлар кеңесінің/Комитеттердің, сондай-ақ Атқарушы органның/Комитеттердің тиімділігін арттыру
• корпоративтік қақтығыстар мен мүдделер қақтығысын болдырмау
• басқарушылық есептілік жүйесін жетілдіру
• корпоративтік басқару кодексінің қағидаттары мен ережелерін енгізу арқылы корпоративтік басқарудың үздік әлемдік тәжірибелерін қолдану
• акционерлер мен мүдделі тараптар үшін ақпараттық ашықтық қағидаттарын ұстану (директорлар мен басшыларды марапаттаудың рәсімделген және ашық саясаты мен рәсімі, ашық дивидендтік саясат, GRI және ХҚЕС стандарттарына сәйкес жылдық есепті жариялау және т. б.)
• тиімді жоспарлау процестерінің, ішкі бақылау жүйелерінің, комплаенс және ішкі аудиттің, тәуекелдерді басқару жүйесінің, тұрақты дамуды басқару жүйесінің болуын қамтамасыз ету

Компанияның корпоративтік басқару саласындағы негізгі ішкі құжаттары – «Самұрық-Қазына» АҚ Корпоративтік басқару кодексі, «Самұрық-Энерго» АҚ корпоративтік басқаруды жетілдіру жөніндегі 2022-2023 жылдарға арналған іс-шаралар жоспары.

«САМҰРЫҚ-ЭНЕРГО» АҚ КОРПОРАТИВТІК БАСҚАРУ САЛАСЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ САЯСАТЫ

Қоғам қызметінің тиімділігі ашықтықты, өкілеттіктерді бақылау мен ажыратуды және тәуекелдерге уақтылы ден қоюды қамтамасыз ететін әрбір деңгейде корпоративтік басқарудың дұрыс құрылған процестерімен қамтамасыз етіледі.

Үздік әлемдік тәжірибелерге сүйене отырып, біз сенімді ішкі бақылау жүйесін, тәуекелдерді тиімді басқаруды, сыртқы капиталға қол жеткізуді жеңілдетуді және беделді жақсартуды қамтамасыз ету үшін корпоративтік басқару жүйесін үздіксіз жетілдіруге тырысамыз.

GRI 2-9

Ашықтықты арттыру, өкілеттіктерді бақылау және саралау үшін «Самұрық-Энерго» АҚ-да үш деңгейлі басқару жүйесі енгізілді.

САМҰРЫҚ-ЭНЕРГО АҚ ҰЙЫМДЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫ

Самұрық-Энерго АҚ Директорлар кеңесінің 2022 жылғы 25 ақландағы шешімімен бекітілді (№02/22 хаттама)

Корпоративтік басқару рейтингі

2021 жылы «Самұрық-Қазына» АҚ «PWC» ЖШС тәуелсіз кеңесшісін тарта отырып және «Самұрық-Қазына» АҚ дауыс беретін акциялардың 50%-дан астамын тікелей немесе жанама иеленетін ұйымдарда корпоративтік басқару диагностикасының әдістемесіне сәйкес «Самұрық-Энерго» АҚ корпоративтік басқарудың корпоративтік басқарудың негізгі аспектілері: Директорлар кеңесі мен атқарушы органның тиімділігі, тәуекелдерді басқару, ішкі бақылау және аудит, тұрақты даму, акционерлердің құқықтары және ашықтық бойынша тәуелсіз диагностика жасады.

Диагностика нәтижелері бойынша Қоғамның корпоративтік басқару рейтингі «ВВ» деңгейінде белгіленді (жетілу деңгейі «орташа»). Тәуелсіз кеңесшінің ұсынымдарына сәйкес Қоғам «Самұрық-Энерго» АҚ корпоративтік басқаруды жетілдіру жөніндегі 2022-2023 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарын (бұдан әрі – КБЖ жоспары) әзірлеп бекітті³³.

КБЖ жоспары жалпы корпоративтік басқару тәжірибесін жетілдіруді және дамытуды талап ететін салаларды дамытуға бағытталған 85 іс-шараны көздейді.

«Самұрық-Энерго» АҚ корпоративтік менеджмент жүйесі

Қызметті тиімді және транспарентті басқару үшін «Самұрық-Энерго» АҚ-да тұрақты даму тұжырымдамасына бағдарланған және сапалы басқару, денсаулық сақтау және еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету, қоршаған ортаны қорғау, энергия тиімділігі, сыбайлас жемқорлық пен алаяқтыққа қарсы іс-қимыл бағыттарын қамтитын корпоративтік менеджмент жүйесі енгізілді.

Осы саладағы «Самұрық-Энерго» АҚ негізгі құжаты Корпоративтік менеджмент жүйесінің саясаты болып табылады (Толығырақ «Самұрық-Энерго» АҚ сайтында www.samruk-energy.kz/ru/corporategovernance/corporate-documents#6

Менеджменттің корпоративтік жүйесінің ағымдағы жай-күйін объективті бағалауды қамтамасыз ету, сондай-ақ өзара іс-қимыл деңгейін арттыру, аудит қағидаттарын іске асыруды қамтамасыз ету және қажетті білім қорын қалыптастыру мақсатында Компания еншілес және тәуелді ұйымдардың, сондай-ақ корпоративтік орталықтың мамандары ретінде «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобының ішінде аудит жүргізуді көздейтін кросс функционалдық аудит тәсілін пайдаланады.

2022 жылғы желтоқсанда «Самұрық-Энерго» АҚ корпоративтік менеджмент жүйесінің халықаралық стандарттар талаптарына сәйкестігін сәтті растады: ISO 9001 «Сапа менеджменті жүйесі», ISO 14001 «Экологиялық менеджмент жүйесі», ISO 45001 «Денсаулық сақтау және еңбек қауіпсіздігі менеджменті жүйесі», ISO 50001 «Энергетикалық менеджмент жүйесі», ISO 37001 «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл менеджмент жүйесі».

Сертификаттау халықаралық деңгейдегі аудиторларды тарта отырып, MS Certification Services сәйкестігін растау жөніндегі халықаралық органның рәсімдеріне сәйкес жүргізілді және Компанияның мынадай активтерін қамтыды: «Б. Нұржанов атындағы Екібастұз МАЭС-1» ЖШС, «Екібастұз МАЭС-2 станциясы» АҚ, «Алматы электр станциялары» АҚ, «Мойнақ СЭС» АҚ, «Samruk Green Energy» ЖШС, «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ, «АлматыЭнерго өткізу» ЖШС, «Шардара СЭС» АҚ, «Бірінші жел электр станциясы» ЖШС, сондай-ақ «Самұрық-Энерго» АҚ корпоративтік орталығы.

Сертификаттау аудитінің қорытындысы бойынша Компанияның корпоративтік менеджмент жүйесінің дамуы мен жұмыс істеуінің оң жақтары атап өтілді, атап айтқанда:

• компанияның алға қойған мақсаттарына қол жеткізуге басшылықтың бағдарлануының жоғары дәрежесі
• тәуелді ұйымдарда менеджмент жүйесінің кросс-функционалдық корпоративтік аудиттерін ұйымдастыру және өткізу
• компания қызметінде электрондық түрде құжатталған ақпаратпен алмасудың жақсы деңгейі
• процестерді жоспарлау және басқару үшін ақпараттық жүйелерді қолдану
• тәуелді ұйымдар тарапынан корпоративтік менеджмент жүйесін дамытуды қолдау
• энергетикалық нарықтың барлық қатысушыларының мүдделерін қорғауға бағытталған талаптарды белгілеу мақсатында қолданыстағы заңнамаға өзгерістер енгізу

Корпоративтік басқару кодексін сақтау

Жүргізілген өзін-өзі бағалау нәтижелері Қоғам 2022 жылы Кодекстің негізгі қағидаттары мен ережелерін сақтағанын көрсетеді. Кодекстің 64 ережесінің ішінен 60 ереже Кодекске толық сәйкес келді, ал 4 ереже ішінара сәйкес келді. Ішінара сәйкессіздіктер «Үкімет Қордың акционері ретінде» және «Директорлар кеңесі мен атқарушы органның тиімділігі» бөлімдерінде тіркелген.

«Үкімет Қордың акционері ретінде» бөлігінде Кодекстің ережелеріне ішінара сәйкессіздіктерді жою шеңберінде, оған сәйкес ұйымдар өз активтерінің құрылымын және олардың ұйымдық-құқықтық нысандарын барынша жеңілдетуге ұмтылуға тиіс, 2022 жылғы қарашада «Самұрық-Энерго» АҚ өз құрылымында «Астана» компаниясының «жасыл» активтерінің периметрін шоғырландыру үшін халықаралық қаржы орталығының юрисдикциясында Qazaq Green Power PLC еншілес ұйымын құрды. 2022 жылдың желтоқсанында Qazaq Green Power PLC «Samruk-Green Energy» ЖШС, «Бірінші жел электр станциясы» ЖШС, «Мойнақ СЭС» АҚ активтеріне берілді.

«Директорлар кеңесінің және атқарушы органның тиімділігі» бөлігінде Кодекстің ережелеріне ішінара сәйкессіздіктерді жою шеңберінде, оған сәйкес Директорлар кеңесінің құрамында тәжірибесі, жеке сипаттамалары және гендерлік құрамы бойынша әртүрлілікті қамтамасыз ету қажет, Директорлар кеңесі Директорлар кеңесінің жаңадан сайланған мүшелері үшін лауазымға кіріспе бағдарламасын және Директорлар кеңесінің әрбір мүшесі үшін кәсіби даму бағдарламасын бекітті. Осы бағдарламалардың іске асырылуын Корпоративтік хатшы қамтамасыз етеді.

Есепті кезеңде Директорлар кеңесінің жаңадан сайланған мүшелерін лауазымға енгізу рәсімі іске асырылды, бірақ бұл ретте 2022 жылы Директорлар кеңесін ұстауға арналған шығындарды оңтайландыруға байланысты Директорлар кеңесінің әрбір мүшесінің кәсіби даму бағдарламасы бекітілмеді³⁴.

Компанияның корпоративтік басқару жүйесін жетілдіру жөніндегі жоспарлары

2023 жылы және қысқа мерзімді перспективада корпоративтік басқару саласында «Самұрық-Энерго» АҚ дамуының негізгі басым бағыттары:

• Корпоративтік басқару кодексінің қағидаттары мен ережелерін одан әрі енгізу арқылы корпоративтік басқарудың үздік тәжірибелерін қолдану
• беделді жақсарту үшін тәуекелдерді және ішкі бақылау жүйесін тиімді басқару
• қызметтің үздіксіздігін қамтамасыз етудің кешенді жүйесін дамыту
• акционерлердің, инвесторлардың және өзге де стейкхолдерлердің құқықтарын сақтау
• органдар мен бөлімшелер арасындағы өкілеттіктер мен жауапкершілікті бөлу
• Директорлар кеңесінің/Комитеттердің, сондай-ақ Атқарушы органның/Комитеттердің, ЕТҰ басқару органдарының тиімділігін арттыру
• Корпоративтік қақтығыстар мен мүдделер қақтығысын болдырмау
• сыбайлас жемқорлықтың барлық түрлеріне қарсы іс-қимыл және іскерлік этиканы сақтау
• басқарушылық есептілік жүйесін, оның ішінде басқарудың әртүрлі деңгейлеріндегі тұрақты даму саласында жетілдіру
• Акционерлермен және өзге де мүдделі тараптармен тиімді өзара іс-қимыл жасау, ақпараттық ашықтық қағидаттарын жетілдіру
• жоспарлау, ішкі бақылау, сәйкестік және ішкі аудит, тәуекелдерді басқару, тұрақты дамуды басқарудың тиімді процестері мен жүйелерін қамтамасыз ету
• Компанияның тұрақты даму саласындағы нұсқаулығына сәйкес тұрақты даму қағидаттарын енгізу және барлық инвестициялық кезеңдердегі жобалық басқару тәжірибесіне тәуекелге бағдарланған тәсілді қолдану: әлеуметтік, экологиялық және экономикалық салаларға (мәжбүрлеп қоныс аудару, биоалуантүрлілік, мәдени мұра және т. б.) әсерді бағалау және басқару
• қаржылық тұрақтылықты арттыру
• адал және еркін бәсекелестік, өзара пайда, ашықтық және өзіне қабылдаған міндеттемелері үшін толық жауапкершілік қағидаттарына негізделген жауапты сатып алуларға жәрдемдесу, сондай-ақ Компанияның тұрақты даму саласындағы нұсқаулығында бекітілген Компания жеткізушілері үшін этикалық нормалар мен жетекші қағидаттарды жеткізушілердің сақтауы бойынша талаптарды енгізу
• ESG үздік тәжірибелерін бағалау және енгізу бойынша жұмыс жүргізу, соның ішінде:
  • ESG критерийлеріне (Экологиялық саясат, Еңбекті қорғау және өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы саясат, әлеуметтік жауапкершілік жөніндегі құжаттар, мүдделі тараптармен өзара іс-қимыл, өнімнің/ қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігі, адам құқықтары жөніндегі саясат және т. б.) сәйкестігіне талдау жүргізу және құжаттарды/саясатты өзектендіру, қаржылық емес есептілікті дамыту
  • климаттың өзгеруіне байланысты Компанияның тәуекелдерін бағалау
  • ESG критерийлерін қолдана отырып, жеткізушілерге қойылатын талаптарды анықтау
  • Қоғам қызметінің инвестицияларды тарту үшін PRI – Principles for Responsible Investment (БҰҰ жауапты инвестициялау қағидаттары) талаптарына сәйкестігін мониторингтеу
  • ESG-мәселелерін басқару тәжірибесінің ағымдағы даму деңгейін бағалау және ESG-рейтингтерге қатысу арқылы Қоғам позициясын арттыру
  • ESG критерийлерін стандартты қаржылық талдаумен қатар анықтау – ESG тәуекелдерімен қатар мүмкіндіктерін де бағалау
  • ESG критерийлерінің көрсеткіштерімен байланысты қызметкерлерді ынталандыру және марапаттау жүйесін дамыту.

Акционер

«Самұрық-Энерго» АҚ акцияларының 100%-ы «Самұрық-Қазына» АҚ Жалғыз акционеріне тиесілі www.www.sk.kz

«Самұрық-Энерго» АҚ-ның Жалғыз акционермен өзара қарым-қатынасы адалдыққа, есептілікке, жауапкершілік пен ашықтыққа негізделген және оның құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау мен құрметтеуді қамтамасыз етуден тұрады.

Жалғыз акционер қызметтің басым міндеттері мен стратегиялық бағыттарын белгілеу арқылы Компанияны басқаруды қамтамасыз етеді. Жалғыз акционердің қызметі, айрықша құзыреттері, құқықтары мен міндеттері Жарғымен реттеледі. Қоғам ұзақ мерзімді құнның өсуін және қызметтің тұрақты дамуын қамтамасыз ете отырып, Жалғыз акционердің мүдделерін сақтауға тырысады.

Жалғыз акционердің құқықтарын іске асыру «Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына және «Самұрық-Энерго» АҚ Жарғысына сәйкес жүзеге асырылады. Акционерлердің құқықтары мыналарды қамтиды, бірақ олармен шектелмейді:

• Қазақстан Республикасының заңнамасында, Жарғыда және Компанияның ақпаратты ашу саласындағы ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен шешім қабылдау үшін жеткілікті ақпаратты уақтылы алу
• өз құзыретіндегі мәселелер бойынша дауыс беру
• Директорлар кеңесінің сандық құрамын, өкілеттік мерзімін айқындауға, оның мүшелерін сайлауға және олардың өкілеттіктерін тоқтатуға, сондай-ақ сыйақы төлеу мөлшері мен шарттарын айқындауға қатысу
• айқын және ашық дивидендтік саясат негізінде дивидендтер алу

Есепті кезеңде Жалғыз акционер келесі негізгі мәселелерді қарады:

• 2022 жылғы 28 сәуір – «Самұрық-Энерго» АҚ-ның 2021 жылғы жылдық қаржылық есептілігін, «Самұрық-Энерго» АҚ-ның 2021 жылғы таза кірісін бөлу тәртібін және «Самұрық-Энерго» АҚ-ның бір жай акциясына есептегендегі дивидендтер мөлшерін бекіту туралы, сондай-ақ «Самұрық-Энерго» АҚ және оның лауазымды тұлғаларының іс-әрекеттеріне және оларды 2021 жылғы қарау қорытындыларына «Самұрық-Энерго» АҚ-ның Жалғыз акционерінің өтініштері туралы ақпарат қаралды
• 2022 жылғы 30 маусым – «Самұрық-Қазына» АҚ портфельдік компанияларында Комплаенс функциясы бойынша корпоративтік стандартты бекіту туралы

«Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесі

GRI 2-9

Директорлар кеңесі тұрақты даму қағидаттары негізінде барлық стейкхолдерлердің мүдделерін ескере отырып, салмақты шешімдер қабылдау арқылы Компанияға стратегиялық басшылық пен қызметтің ұзақ мерзімді тиімділігін қамтамасыз етеді.

2022 жылы Директорлар кеңесінің төрағасы болып акционердің өкілі Казутин Николай Юрьевич және аға тәуелсіз директор Огай Валерий Дмитриевич тағайындалды.

Есепті кезеңде Директорлар кеңесінің құрамына А. Репин мен Е. Жаркешов – энергетика, стратегиялық жоспарлау саласында терең білімі бар акционердің өкілдері ретінде сайланды.

2022 жылы Компанияның Директорлар кеңесінің құрамы 7 мүшеден тұрды, олардың үш тәуелсіз директоры – қаржы, бухгалтерлік есеп, аудит, инженерия, стратегиялық басқару, энергетика, оның ішінде жасыл энергетиканы дамыту, ESG саласында айтарлықтай тәжірибесі бар А. Қашқынбеков, А. Жұбаев, В. Огай.

«Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесінің қазіргі құрамы салалық тәжірибе, дағдылар, халықаралық байланыстар және тәуелсіздік тұрғысынан теңдестірілген, алайда гендерлік құрам бойынша әртүрлілікті қамтамасыз етпейді.

Директорлар кеңесінің мүшелері Компанияның акцияларына (компанияға қатысу үлестеріне), аффилиирленген компанияларға иелік етпейді, сондай-ақ Компания жеткізушілері мен бәсекелестерінің акцияларына иелік етпейді.

Іріктеу және қайта сайлау саясаты

GRI 2-9, 2-10

Директорлар кеңесінің қызмет тәртібі мен құзыретін, оның мүшелерінің құқықтары мен міндеттерін Компанияның Жарғысы және Директорлар кеңесі туралы ереже айқындайды. Кандидаттарды қалыптастыру, іздеу және іріктеу процесі Директорлар кеңесінің барлық құрамының және жеке мүшелердің өкілеттіктерінің толық мерзімі аяқталғанға дейін жүргізіледі.

Акционерлердің жалпы жиналысы Директорлар кеңесінің мүшелерін құзыреттерін, дағдыларын, жетістіктерін, іскерлік беделін, кандидаттардың кәсіби тәжірибесін, сипаттамалары мен гендерлік құрамын ескере отырып, айқын және ашық рәсімдер негізінде сайлайды. Директорлар кеңесінің жекелеген мүшелерін немесе оның толық құрамын жаңа мерзімге қайта сайлау кезінде олардың ұйымның Директорлар кеңесі қызметінің тиімділігіне қосқан үлесі назарға алынады.

Директорлар кеңесінің құрамына кандидаттарды іріктеу кезінде келесі назарға алынады:

• басқарушы лауазымдардағы, оның ішінде Директорлар кеңесінің мүшесі ретіндегі жұмыс тәжірибесі
• жұмыс өтілі
• білім, мамандық, қызмет бағыттары бойынша халықаралық сертификаттар мен құзыреттердің болуы
• іскерлік бедел
• тікелей немесе ықтимал мүдделер қақтығысының болуы

Директорлар кеңесінің бүкіл құрамын немесе жекелеген мүшелерін сайлау туралы мәселені Жалғыз акционер немесе Тағайындаулар және сыйақылар жөніндегі комитет бастауы мүмкін.

Директорлар кеңесінің мүшелері төмендегілер қатарынан сайланады:

• акционерлер-жеке тұлғалар
• акционерлердің мүдделерінің өкілдері ретінде Директорлар кеңесіне сайлауға ұсынылған/ұсыным жасалған тұлғалар
• Компанияның жалғыз акционері болып табылмайтын және Директорлар кеңесіне Жалғыз акционердің өкілі ретінде сайлауға ұсынылмаған/ұсыным жасалмаған жеке тұлғалар

Директорлар кеңесі мүшелерінің кемінде үштен бірі тәуелсіз директорлар болуға тиіс. Тәуелсіз және объективті шешімдер қабылдау үшін жеткілікті кәсібилігі мен дербестігі бар, жекелеген акционерлердің, атқарушы органның және басқа да мүдделі тараптардың ықпалынан бос адам тәуелсіз директор болып танылады. Тәуелсіз директорларды Директорлар кеңесінің негізгі – аудит, тағайындаулар мен сыйақылар мәселелері бойынша, басқа комитеттерде комитеттер төрағалары ретінде сайлайды. Сондай-ақ тәуелсіз директор тәуелсіздік мәртебесінің жоғалуын қадағалап, Директорлар кеңесінің төрағасына мұндай жағдай туралы алдын-ала хабарлауы керек. Директорлар кеңесі мүшесінің тәуелсіздігіне әсер ететін мән-жайлар болған жағдайда, Директорлар кеңесінің төрағасы тиісті шешім қабылдау үшін осы ақпаратты дереу Жалғыз акционердің назарына жеткізеді. 2022 жылдың қорытындысы бойынша Компанияның тәуелсіз директорлары тәуелсіздік критерийлеріне толық сәйкес келді.

Барлық дауыс беретін акциялары «Самұрық-Қазына» АҚ Қорына тиесілі компанияларда Директорлар кеңесінің мүшелерін сайлау процесіне қатысты ерекшеліктер бар:

• Директорлар кеңесінің төрағасы Жалғыз Акционердің шешімімен сайланады
• егер Директорлар кеңесінің төрағасы Қор өкілдерінің арасынан сайланса, Директорлар кеңесі тәуелсіз директорлар арасынан аға тәуелсіз директорды сайлайды
• Директорлар кеңесінің құрамына кандидаттарды іздеу және іріктеу процесін Қор Директорлар кеңесінің төрағасымен және Компанияның Директорлар кеңесінің Тағайындаулар және сыйақылар жөніндегі комитетінің төрағасымен бірлесіп жүзеге асырады

Директорлар кеңесінің құрамына Үкімет мүшелерінің, мемлекеттік органдардың лауазымды тұлғаларының қатысуына жол берілмейді.

Директорлар кеңесінің мүшелері үш жылға дейінгі мерзімге сайланады, бұдан әрі қызметтің қанағаттанарлық нәтижелері болған жағдайда, тағы үш жылға дейінгі мерзімге қайта сайлануы мүмкін. Директорлар кеңесінің құрамына қатарынан алты жылдан астам мерзімге сайланудың кез келген мерзімі (екі үш жылдық мерзім) Директорлар кеңесінің құрамын сапалы жаңарту қажеттілігі ескеріле отырып, ерекше қаралуға тиіс. Директорлар кеңесі мүшелерінің өкілеттік мерзімі бүкіл Директорлар кеңесінің өкілеттік мерзіміне сәйкес келеді және акционерлердің жалпы жиналысы Директорлар кеңесінің жаңа құрамын сайлау туралы шешім қабылдаған кезде аяқталады.

Тәуелсіз директор Директорлар кеңесіне тоғыз жылдан астам уақыт қатарынан сайлана алмайды. Ерекше жағдайларда тоғыз жылдан астам мерзімге сайлауға жол беріледі. Директорлар кеңесіне тәуелсіз директорды сайлау жыл сайын Директорлар кеңесінің осы мүшесін сайлау қажеттілігі және осы фактордың шешім қабылдаудың тәуелсіздігіне әсері егжей-тегжейлі түсіндіріледі.

Ешбір тұлға өзінің тағайындалуына, сайлануына және қайта сайлануына байланысты шешімдер қабылдауға қатыспайды.

ESG принциптерін ілгерілетудегі Директорлар кеңесінің рөлі

GRI 2-12

Директорлар кеңесі тұрақты даму саясатын енгізеді және ESG саласындағы негізгі құжаттарды қарастырады. Директорлар кеңесі осы саладағы негізгі құжат болып табылатын тұрақты даму саласындағы нұсқаулықты бекітті, ол «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы бойынша тұрақты даму процестерін жүйелеуге бағытталған. Директорлар кеңесі 2023 жылға дейінгі орта мерзімді кезеңге қалыптастырылған тұрақты даму саласындағы бастамалар жоспарын бекітті. Жоспарда үш бағыт бойынша бастамалар бар – экономикалық, экологиялық және әлеуметтік, олар іс-шараларды, мерзімдерді және осы бастамаларды іске асырудың тиімділігін қамтиды. Бастамалар жыл сайын Басқарма мүшелерінің қатысуымен арнайы стратегиялық сессияда қаралады.

Директорлар кеңесі қызметінің тиімділігін бағалау

GRI 2-18

Директорлар кеңесінің, Комитеттердің және Директорлар кеңесі мүшелерінің тиімділігі Директорлар кеңесі бекіткен құрылымдық процесс шеңберінде жыл сайынғы негізде бағаланады. Бағалау әдістері – өзін-өзі бағалау немесе бағалау сапасын жақсарту үшін тәуелсіз кеңесшіні тарту. Бұл ретте тәуелсіз кеңесшіні тарта отырып бағалау кемінде үш жылда бір рет жүргізіледі.

2021 жылы корпоративтік басқарудың тәуелсіз диагностикасы шеңберінде тәуелсіз кеңесші Директорлар кеңесі, Комитеттер және Директорлар кеңесі мүшелері қызметінің тиімділігіне бағалау жүргізді. Директорлар кеңесінің қызметін бағалаудың жалпы рейтингі «ВВ» құрады және 2018 жылғы рейтингке («В») қатысты артты. Компанияның Директорлар кеңесінің қызметі барлық маңызды аспектілерде белгіленген критерийлердің көпшілігіне сәйкес келеді.

Директорлар кеңесінің қызметін бағалау нәтижелері негізінде 2022 жылға арналған Корпоративтік басқаруды жетілдіру жөніндегі іс-шаралар жоспары қалыптастырылды.

Корпоративтік басқарудың үздік халықаралық тәжірибесіне сәйкес Компанияда 2022 жылдың қорытындысы бойынша Директорлар кеңесінің қызметіне өзін-өзі бағалау жүргізілді. Өзін-өзі бағалау Директорлар кеңесі мен оның Комитеттерінің қызметін Корпоративтік басқаруды диагностикалау әдістемесіне, сондай-ақ корпоративтік басқару саласындағы жетекші тәжірибеге сәйкес Бағалау әдістемесі негізінде жүргізілді.

Әдістемеге сәйкес бағалау технологиясы Директорлар кеңесінің барлық мүшелеріне және Директорлар кеңесі комитеттеріне сауалнама жүргізуді қамтыды. Директорлар кеңесінің қызметін бағалау нәтижесі корпоративтік басқару тәжірибесін одан әрі дамыту бағыттарын көрсетті. Жүргізілген бағалау қорытындысы бойынша Компанияның Директорлар кеңесі мен корпоративтік басқару қызметінің деңгейін арттыру мақсатында әлсіз жақтарын жоюға бағытталған практикалық іс-шаралар жоспары қалыптастырылды.

GRI 2-16

Директорлар кеңесін аса маңызды қаржылық және қаржылық емес мәселелер туралы хабардар ету рәсімі қолданыстағы заңнамаға және ішкі нормативтік құжаттарға сәйкес реттеледі. 2022 жылдың нәтижелері бойынша аталған жағдайлар болған жоқ.

Директорлар кеңесі мүшелерін оқыту және дамыту

GRI 2-17

Корпоративтік басқарудың жоғары органының тұрақты даму және корпоративтік басқару мәселелері туралы хабардар болу деңгейін арттыру үшін есепті кезеңде келесілер өткізілді:

• PWC тренингі: «ESG саласындағы корпоративтік есеп беру жүйесі»
• «Самұрық-Энерго» АҚ Даму стратегиясын жаңарту шеңберінде «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобына ESG қағидаттарын енгізу» Директорлар кеңесінің мүшелері, Басқарма мүшелері мен басшылары үшін оқыту семинары, сондай-ақ корпоративтік тренинг
• «Корпоративтік басқару және тұрақты даму» департаменті портфельдік компаниялармен онлайн кездесу ұйымдастырып, Басқарма мүшелері мен Компанияның құрылымдық бөлімшелерінің басшылары үшін тұрақты даму мәселелеріне арналған арнайы сессия
• PWC тренингі: Қоғамның топ-менеджменті мен басшыларына арналған «ESG саласындағы өзекті мәселелер»
• Қоғамның тұрақты даму тақырыбын сыни бағалау және талқылау мақсатында Қоғамның Басқарма мүшелерінің қатысуымен жыл сайынғы арнайы сессия

31.12.2022 ж. жағдай бойынша Компанияның Директорлар кеңесінің құрамы

GRI 2-9, 405-1, GRI 12: Coal Sector: 12.19.6

Директорлар кеңесінің қызметі

Директорлар кеңесінің отырыстары қаралатын мәселелердің тізбесін және отырыстарды өткізу кестесін қамтитын күнтізбелік жыл басталғанға дейін бекітілетін жұмыс жоспарына сәйкес өткізіледі. Маңызды және стратегиялық сипаттағы мәселелер бойынша шешімдерді қарау және қабылдау Директорлар кеңесінің күндізгі отырыстарында ғана жүзеге асырылады. Директорлар кеңесінің отырыстарына материалдар алдын ала – кемінде күнтізбелік жеті күн бұрын, ал неғұрлым маңызды мәселелер бойынша кемінде 15 жұмыс күні бұрын жіберіледі.

2022 жылы Компанияның Директорлар кеңесі 17 отырыс өткізді, оның ішінде күндізгі отырыстар – 11, сырттай нысанда – 6. Директорлар кеңесі мүшелерінің отырыстарға қатысуы – 100% құрады.

2022 ЖЫЛЫ ДИРЕКТОРЛАР КЕҢЕСІ МҮШЕЛЕРІНІҢ ҚАТЫСУЫ

Директорлар кеңесінің отырыстарында 194 мәселе қаралды, оның ішінде:

• кірістіліктің ішкі нормасы туралы
• Ақпараттық технологиялар және цифрландыру стратегиясын іске асыру жөніндегі жоспарлар
• Ақпараттық технологиялар архитектурасы туралы ережелер
• Қоғамның еншілес ұйымдарға қатысты дивидендтік саясаты туралы
• Басқарма туралы ережеге өзгерістер енгізілді
• Қоғамның 2022-2060 жылдарға арналған энергетикалық көшу бағдарламасы бекітілді
• «Самұрық-Энерго» АҚ СЕО-1 (Басқарма мүшелері емес) және СЕО-2 негізгі лауазымдарына таланттар пулы мен сабақтастық бағдарламаларының құрамы бекітілді
• тұрақты дамуды басқару жүйесін жетілдіру жөніндегі жол картасы бекітілді.

Тоқсан сайынғы есеп беру аясында 2022 жылы Директорлар кеңесі есептерді тыңдады:

• инвестицияларды игеру және инвестициялық жобалар
• Корпоративтік басқаруды жетілдіру жөніндегі іс-шаралар жоспары
• еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік жарақаттану және қоршаған ортаны қорғау саласындағы жұмыс туралы
• даму стратегиясын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын орындау туралы
• тәуекелдерді басқару (негізгі тәуекелдерді сипаттаумен және талдаумен, тәуекелдерді азайту жөніндегі жоспарлар мен бағдарламаларды іске асыру жөніндегі мәліметтермен)

Сондай-ақ Директорлар кеңесі төмендегі есептерді қарады:

• 2021 жылғы стейкхолдерлермен өзара іс-қимыл және кері байланыс механизмі бойынша
• Қоғамның ішкі аудит қызметі анықтаған еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын орындау туралы
• Корпоративтік басқару кодексінің қағидаттары мен ережелерін сақтау/сақтамау туралы
• Тұрақты даму саласындағы бастамалар жоспары
• ақпараттық қауіпсіздікті (киберқауіпсіздікті) қамтамасыз ету, сондай-ақ ІТ жүйелері мен инфрақұрылымдарын қорғау және қолдау тұрғысынан Қоғамның ішкі бақылауының сәйкестігін талдау және бағалау.

2023 жылы Директорлар кеңесінің жұмысы стратегиялық сипаттағы мәселелерге, атап айтқанда әкімшілік және операциялық сипаттағы корпоративтік мәселелерді қысқартуға бағытталатын болады.

Директорлар кеңесі туралы ережеге сәйкес Директорлар кеңесінің төрағасы Директорлар кеңесін жалпы басқаруға жауап береді, Директорлар кеңесінің негізгі функцияларын толық және тиімді іске асыруын және Директорлар кеңесінің мүшелері, акционер және Басқарма арасында сындарлы диалог құруды қамтамасыз етеді.

Директорлар кеңесі төрағасының және атқарушы орган басшысының рөлі мен функциялары Жарғымен, Директорлар кеңесі туралы ережемен және Қоғам Басқармасы туралы ережемен нақты бөлінген.

ДИРЕКТОРЛАР КЕҢЕСІ ҚҰЗЫРЕТТЕРІНІҢ МАТРИЦАСЫ

«Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесінің комитеттері

GRI 2-9

Белгілі бір міндеттерді орындау, тиімді жұмыс істеу және мәселелер мен қабылданған шешімдерді тереңдетіп зерделеу мен сапалы пысықтауға тиісті назар аудару мақсатында Директорлар кеңесі өз Комитеттеріне өкілеттіктер береді. Комитеттердің қызметі Комитет туралы ережеге сәйкес жүзеге асырылады.

Директорлар кеңесі жанындағы жұмыс істеп тұрған Комитеттер экономикалық, экологиялық және әлеуметтік салаларда ұсыныстар дайындауға жауапты:

• Аудит жөніндегі комитет
• Тағайындаулар мен сыйақылар жөніндегі комитет
• Стратегиялық жоспарлау комитеті
• Қауіпсіздік, еңбекті қорғау және қоршаған ортаны қорғау комитеті

Директорлар кеңесі тұрақты даму қағидаттарын ескере отырып және Комитеттер әзірлеген ұсынымдарды терең зерделеу негізінде көрсетілген аспектілер бойынша шешімдер қабылдайды.

Есепті кезеңде Директорлар кеңесі немесе Басқарма жанындағы әрекет етуші комитеттердің функцияларында өзгерістер болған жоқ, жаңа комитеттер құрылмады.

Аудит жөніндегі комитет

Комитет қызметінің мақсаты – Компанияның қаржы-шаруашылық қызметін бақылаудың тиімді жүйесін, оның ішінде қаржылық есептіліктің толықтығы мен дұрыстығын, ішкі бақылау және тәуекелдерді басқару жүйелерінің сенімділігі мен тиімділігін, корпоративтік басқару саласындағы құжаттардың орындалуын, сыртқы және ішкі тәуелсіздігін, сондай-ақ Қазақстан Республикасы заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету үдерісін бақылауды белгілеу жөніндегі мәселелерді тереңдетіп пысықтау үшін Директорлар кеңесіне жәрдем көрсету.

КОМИТЕТ ҚҰРАМЫ:

Олардың ішінде: Ішкі аудит қызметінің, «Комплаенс» қызметінің және «Тәуекел менеджменті және ішкі бақылау» департаментінің жұмысы. Дауыс беруге құқығы бар Комитет мүшелерінің қатысуы 100% құрады.

Сондай-ақ есепті кезеңде Комитет сыртқы аудиторлармен және атқарушы органмен қаржылық есептілікті дайындау мәселелері бойынша кездесулер өткізді.

Тағайындаулар және сыйақылар жөніндегі комитет

Тағайындаулар және сыйақылар жөніндегі Комитет – Директорлар кеңесінің мүшелерін, басқарманы, корпоративтік хатшыны, сондай-ақ Компанияның ішкі нормативтік құжаттарына сәйкес өзге де қызметкерлерді тағайындау және сыйақы беру мәселелері бойынша ұсынымдар дайындауды қамтамасыз ететін Директорлар кеңесінің консультативтік-кеңесші органы.

КОМИТЕТ ҚҰРАМЫ:

Олардың арасында:

• «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы бойынша Байқау кеңестерінің/Директорлар кеңестерінің мүшелерін сайлау мәселелері бойынша Директорлар кеңесіне ұсынымдар берілді
• Қоғамның Басқарма төрағасы мен мүшелерінің 2022 жылға арналған жеке даму жоспарларын бекіту туралы ұсынымдар ұсынылды
• Омбудсменнің 2021 жылғы қызметі туралы есеп қаралды
• Өндіріс және активтерді басқару жөніндегі басқарушы директордың, Экономика және қаржы жөніндегі басқарушы директордың, даму, сату және өзгерістер жөніндегі басқарушы директордың, Құқықтық сүйемелдеу, қамтамасыз ету және тәуекелдер жөніндегі басқарушы директордың лауазымдық сипаттамаларын (Job description) бекіту туралы
• Қоғамның 2021 жылғы кадр саясатын іске асыру барысы туралы есеп қаралды
• Компанияның ұйымдық құрылымын жаңа редакцияда бекіту туралы
• «Самұрық-Энерго» АҚ Басқарма мүшелері, ішкі аудит қызметінің басшысы және корпоративтік хатшысы қызметінің негізгі көрсеткіштерінің нақты мәндері, «Самұрық-Энерго» АҚ Басқарма мүшелерінің, Ішкі аудит қызметінің басшысының және корпоративтік хатшысының уәждемелік ҚНК қаралды

Дауыс беруге құқығы бар Комитет мүшелерінің қатысуы 100% құрады.

Стратегиялық жоспарлау комитеті

Комитет қызметінің мақсаты – Компания қызметінің басым бағыттарын (даму), стратегиялық мақсаттарын (даму стратегиясын) әзірлеу, еңбекті және қоршаған ортаны қорғау мәселелерін қоса алғанда, тұрақты дамуды басқару жүйесін енгізу, ұзақ мерзімді перспективада Компания қызметінің тиімділігін арттыруға ықпал ететін инвестициялық жобаларды, мастер-жоспарларды және іс-шараларды іске асыру мәселелері бойынша ұсынымдар дайындауды қамтамасыз ету.

КОМИТЕТ ҚҰРАМЫ:

Негізгілерінің қатарында тоқсан сайынғы есептер бар:

• 2022-2031 жылдарға арналған даму стратегиясын алдын ала қарау туралы
• «Самұрық-Энерго» АҚ корпоративтік басқаруды жетілдіру және Корпоративтік басқару кодексін енгізу жөніндегі іс-шаралар жоспарын орындау туралы
• Компанияның 2018-2028 жылдарға арналған даму стратегиясын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын қарау туралы
• Компанияның даму жоспарын орындау туралы
• инвестицияларды игеру және инвестициялық жобалар туралы

Дауыс беруге құқығы бар Комитет мүшелерінің қатысуы 100% құрады.

Қауіпсіздік, еңбекті қорғау және қоршаған ортаны қорғау комитеті

Комитеттің мақсаты – қауіпсіздік, еңбекті қорғау және қоршаған ортаны қорғау мәселелері бойынша ұсыныстар дайындау, бағалау, талдау және тиімді жұмыс жасау арқылы Компания қызметінің тиімділігін арттыруды қамтамасыз ету.

КОМИТЕТ ҚҰРАМЫ:

Негізгілерінің қатарында тоқсан сайынғы есептер бар:

• еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы жұмыс және өндірістік жарақаттану туралы
• Қоғамның Ішкі аудит қызметі анықтаған «АлЭС» АҚ және «АЖК» АҚ еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы бұзушылықтарды жою жөніндегі 2021 жылғы IV тоқсандағы 2022 жылға арналған іс-шаралар жоспарын орындау туралы
• 2022 жылғы Қоғамдағы еңбекті қорғау және қоршаған ортаны қорғау мәселелерін басқару жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуы туралы
• 2023 жылға арналған нөлдік жарақатқа қол жеткізу жөніндегі іс-шаралар жоспары туралы
• қоршаған ортаны қорғау мәселелерін басқару жөніндегі 2023 жылға арналған іс-шаралар жоспары туралы

Дауыс беруге құқығы бар Комитет мүшелерінің қатысуы 100% құрады.

Басқарма

Компанияның ағымдағы қызметіне басшылықты Басқарма нысанындағы алқалы атқарушы орган жүзеге асырады, ол Директорлар кеңесімен ынтымақтасады және барлық мүдделі тараптармен өзара іс-қимыл жасайды. Басқарма Компания қызметінің, даму стратегиясының, даму жоспарының және Жалғыз акционер мен Басқарушы орган қабылдаған шешімдердің сәйкестігін қамтамасыз етеді.

Басқарма құрамын қалыптастыру тәртібі, оның мүшелерінің құқықтары, міндеттері мен жауапкершілігі, сондай-ақ қызмет регламенті «Самұрық-Энерго» АҚ Жарғысында және Басқарма туралы ережеде айқындалады.

Жарғыға сәйкес Директорлар кеңесі Басқарманың сандық құрамын, өкілеттік мерзімін айқындайды, Басқарма мүшелерін сайлайды, олардың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатады (Басқарма төрағасын қоспағанда). Бұл ретте Қоғамның басқарма төрағасын тағайындау (сайлау) және өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату мәселесі Жалғыз акционердің құзыретіне жатқызылады.

Атқарушы органның төрағасы мен мүшелері өз функцияларын орындау үшін қажетті жеткілікті білімге, дағдыларға және тәжірибеге ие, сондай-ақ мінсіз іскерлік және жеке беделге ие.

Басқарманың негізгі рөлі Компанияның күнделікті міндеттерін жедел және тиімді шешуді, сондай-ақ даму стратегиясы мен жоспарын іске асыруды қамтамасыз ету болып табылады. Басқарма келесіні қамтамасыз етеді:

• заңнама нормаларына, Компанияның Жарғысы мен ішкі құжаттарына, Жалғыз акционер мен Директорлар кеңесінің шешімдеріне сәйкес қызмет
• тәуекелдерді дұрыс басқару және ішкі бақылау
• Жалғыз акционер мен Директорлар кеңесінің шешімдерін іске асыру үшін ресурстар бөлу
• қызметкерлердің еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету
• адалдық корпоративтік мәдениетті дамыту

Басқарма Құрамы

Есеп кезінде Басқарма құрамы өзгеріске ұшырады. «Самұрық-Энерго» АҚ Басқарма құрамына А.Ә. Әділкерімов³⁵., Ивченко Е.Д³⁶., Тұрғамбаев Р.Е³⁷. сайланды.

GRI 2-9, 405-1, GRI 12: Coal Sector: 12.19.6

«Самұрық-Энерго» АҚ басқарма құрамында 5 мүше бар. 2022 жылы жергілікті қоғамдастық өкілдерінен жалданған жоғары дәрежелі басшылардың үлесі 100% құрады.

Басқарма қызметі

Есепті кезеңде Басқарма сырттай отырыстар өткізу жағдайларын шектеді.

376 мәселе қарастырылған 46 бетпе-бет отырыс өткізілді. Атап айтқанда, Даму стратегиясын іске асыру, Жалғыз акционердің Шешімі, Директорлар кеңесі және операциялық қызмет мәселелері талқыланды.

Басқарма еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы мәселелеріне («Қауіпсіз өндіріс» ақпараттық жүйесін пайдалану жөніндегі нұсқаулық), ақпараттық қауіпсіздікті (киберқауіпсіздік) қамтамасыз етуге, сондай-ақ Қоғамның ақпараттық технологияларының архитектурасы туралы ереже – АТ-жүйелері мен инфрақұрылымдарды қорғау және қолдау бөлігінде Қоғамның ішкі бақылауларының жеткіліктілігін талдау мен бағалауға ерекше назар аударды. Қоғамның 2022-2060 жылдарға арналған энергиялық көшу бағдарламасы, «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобындағы бизнес-процестерді модельдеу қағидалары және Тұрақты дамуды басқару жүйесін жетілдіру жөніндегі жол картасы алдын ала қаралды.

Сондай-ақ ЕТҰ-ның ішкі нормативтік құжаттары, персоналдың жалпы саны, ұйымдық құрылымы, Компаниялар тобы қызметкерлерінің штаттық кестесі мен лауазымдық айлықақыларының сызбалары бекітілді. ЕТҰ инвестициялық жобалары бойынша, ЕТҰ жарғылық капиталдарының мөлшерін өзгерту және ЕТҰ жарғыларына өзгерістер енгізу туралы мәселелер қаралды. «Самұрық-Энерго» АҚ өкілдерінің ЕТҰ органдарында дауыс беру үшін ұстанымдары және т.б. анықталды.

Басқарма комитеттері

GRI 2-9

Басқарма жанында төрт Комитет пен Басқарма Кеңесі – Басқарма мүшелеріне неғұрлым күрделі міндеттерді шешуде көмек көрсету үшін құрылған консультативтік-кеңесші сараптамалық органдар жұмыс істейді. Барлық Комитеттер Компания Басқармасына есеп береді және Комитеттер туралы ережелерге сәйкес Басқарма берген құзырет аясында әрекет етеді.

Тәуекелдер жөніндегі комитет

Компанияның тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау саласында шешімдер қабылдау кезінде Басқармаға көмектеседі, тәуекелдерді басқару мен ішкі бақылаудың тиімді жүйесін ұйымдастыру мен қолдау бойынша ұсынымдар мен ұсыныстар дайындайды, олардың жұмыс істеуін және тәуекелдерді анықтауға, өлшеуге, қадағалау мен бақылауға арналған процестердің дамуын қамтамасыз етеді, сондай-ақ осы салалардағы жұмысты үйлестіруді бақылау бойынша ұсыныстар дайындаумен айналысады.

Комитет құрамы:

• Комитет төрағасы – Құқықтық сүйемелдеу, қамтамасыз ету және тәуекелдер жөніндегі басқарушы директор
• Комитет мүшелері – Дамыту, сату және өзгерістер жөніндегі асқарушы директоры, Экономика және қаржы жөніндегі басқарушы директор, Өндіріс және активтерді басқару жөніндегі басқарушы директор, «Тәуекел менеджменті және ішкі бақылау» департаменті директоры, Ішкі аудит қызметінің жетекшісі (дауыс беру құқығы жоқ), Комплаенс қызметінің комплаенс-офицері (дауыс беру құқығы жоқ)

2022 жылы Комитет төрт отырыс (бетпе-бет) өткізді, онда жеті мәселе қаралды. Негізгілерінің қатарына келесі Есептер жатады:

• Тәуекелдерді басқару жөніндегі есепті (негізгі тәуекелдердің сипаттауы мен талдауымен, сондай-ақ 2021 жылғы IV тоқсандағы, 2022 жылғы I, II және III тоқсандардағы «Самұрық-Энерго» АҚ-ның тәуекелдерін азайту жөніндегі жоспарлар мен бағдарламаларды іске асыру жөніндегі мәліметтері бар) алдын ала мақұлдау туралы
• Шоғырландырылған Тәуекелдер тізілімі, Шоғырландырылған Тәуекелдер картасы, әр негізгі тәуекелге қатысты төзімділік деңгейлерін айқындайтын негізгі тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар жоспарын, 2023 жылға арналған «Самұрық-Энерго» АҚ-ның негізгі тәуекелдер көрсеткіштерінің паспорттарын алдын ала мақұлдау туралы
• Департаменттің 2022 жылғы жұмыс жоспарын орындау жөніндегі есепті қарау туралы
• Тәуекелдер жөніндегі комитеттің 2022 жылғы жұмыс жоспарын орындау жөніндегі есепті қарау және Тәуекелдер жөніндегі комитеттің 2023 жылға арналған жұмыс жоспарын бекіту туралы
• Департаменттің 2023 жылға арналған жұмыс жоспарын бекіту туралы.

Комитет мүшелерінің қатысуы 90% құрады.

Қызметті жоспарлау және бағалау комитеті

Комитеттің мақсаты – «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы қызметінің тиімділігін арттыру, оның ішінде олардың активтері мен шығындарының құрылымын оңтайландыру, ПӘК мониторингі, Даму жоспарларын, қаржылық есептілікті қарастыру.

Комитет құрамы:

• Комитет төрағасы – Экономика және қаржы жөніндегі Басқарушы Директор
• Комитет төрағасының орынбасары – Даму және сату жөніндегі Басқарушы Директор
• Комитет мүшелері – Активтерді өндіру және басқару жөніндегі Басқарушы Директор, Даму, сату және өзгерістер жөніндегі Басқарушы Директор, Құқықтық сүйемелдеу, қамтамасыз ету және тәуекелдер жөніндегі Басқарушы Директор, «Сатып алуды басқару» департаментінің жетекшісі, Ішкі аудит қызметінің бас аудиторы (дауыс беру құқығы жоқ)

2022 жылы Комитет 53 отырыс (бетпе-бет) өткізіп, 106 мәселе қарастырды. Негізгілердің қатарында: бірінші күнтізбелік жылға арналған жылдық бюджеттің бекітілген көрсеткіштері шегінде Корпоративтік орталық пен ЕТҰ бюджетін түзетуді келісу, сондай-ақ 2022 жылғы І жартыжылдықтағы ЕТҰ-ның даму жоспары және 20222026 жылдарға арналған ЕТҰ-ның даму жоспары жобасының орындалуы туралы есептерді қарау.

Комитет мүшелерінің қатысуы 100% құрады.

Инвестициялық-инновациялық кеңес

Кеңес «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы бойынша инвестициялық және инновациялық қызметтің тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Инвестициялық және инновациялық қызмет мәселелері бойынша, инвестиция алдындағы және инвестициялық жобаның белгілі бір кезеңдерін іске асыру, келесі кезеңге өтуге қатысты ұсынымдар әзірлейді. Компанияның басқа заңды тұлғалардың акцияларын (қатысу үлестерін) сатып алуын және иеліктен шығаруын, оның ішінде жер қойнауын пайдалану құқығымен байланысты объектінің жер қойнауын пайдалану құқығын иеленудің басым құқығын іске асыру аясында жүзеге асырады. «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобының сыртқы заңды тұлғалармен бірігу және инвестициялық жобалар аясында заңды тұлғалар құру процестерін сүйемелдейді.

Кеңес құрамы:

• Кеңес төрағасы – Басқарма Төрағасы
• Кеңес төрағасының орынбасары – Активтерді өндіру және басқару жөніндегі Басқарушы Директор
• Кеңес мүшелері – Даму және сату жөніндегі Басқарушы Директор, Экономика және қаржы жөніндегі Басқарушы Директор, Құқықтық сүйемелдеу, қамтамасыз ету және тәуекелдер жөніндегі Басқарушы Директор, «Жобалар портфелін басқару» Департаментінің Директоры, «Комплаенс» қызметінің жетекшісі (дауыс беру құқығы жоқ сарапшы), «Самұрық-Энерго» АҚ Ішкі аудит қызметінің бас аудиторы (дауыс беру құқығы жоқ сарапшы)

2022 жылы Кеңес тоғыз отырыс (бетпе-бет) өткізіп, онда 16 мәселе қарады. Олардың ішінде: «Семей қаласында ЖЭО-3 құрылысы» жобасының техникалық-экономикалық негіздемесін әзірлеуді мақұлдау және «Жаңа электр сүзгілерін орнатумен №1 энергия блогын қалпына келтіру» жобасының жобалау-сметалық құжаттамасын түзетуді мақұлдау.

Кеңес мүшелерінің қатысуы 80% құрады.

Несие комитеті

Несие комитетінің негізгі міндеттері – «Самұрық-Энерго» АҚ активтері мен пассивтерінің құрылымын тиімді басқару бойынша ұсынымдар әзірлей отырып, несиелерді (қарыздарды) беруге, қаржылық көмек көрсетуге және кепілдіктер беруге, тәуекелдерді азайтуға байланысты мәселелер бойынша шешімдердің уақтылы және сапалы қабылдануын қамтамасыз ету.

Кеңес құрамы:

• Комитет төрағасы – Экономика және қаржы жөніндегі Басқарушы Директор
• Комитет мүшелері – Активтерді өндіру және басқару жөніндегі Басқарушы Директор, Тәуекелдер және құқықтық мәселелер жөніндегі Басқарушы Директор, «Қазынашылық және Корпоративтік қаржы» Департаментінің Директоры, «Тәуекел менеджменті және ішкі бақылау» Департаментінің Директоры, «Жобалар портфелін басқару» Департаментінің Директоры
• Тәуелсіз сарапшы – «Комплаенс» қызметінің басшысы

2022 жылы Комитет 14 отырыс (бетпе-бет) өткізіп, 16 мәселе қарады. Негізгі мәселелердің қатарында: екінші деңгейлі банктердегі депозиттерге «Самұрық-Энерго» АҚ-ның қарыздар мен қаржылық көмек тарту/ұсыну, бос ақшалай қаражатын орналастыру мәселелері.

Комитет мүшелерінің қатысуы 86% құрады.

Өндірістік қауіпсіздік, еңбекті және қоршаған ортаны қорғау комитеті

Комитет қызметінің мақсаты – еңбек және қоршаған ортаны қорғаумен байланысты тәуекелдерді сәйкестендіру және басқару жөніндегі саясаттар мен жүйелердің тиімділігін бағалау мәселелері бойынша тиісті ұсынымдар беру арқылы Компанияның еңбекті қорғау және қоршаған ортаны қорғауға қатысты мәселелерді тиімді шешуді қамтамасыз ету. Барлық өлімге әкелетін жазатайым оқиғаларды, сондай-ақ ауыр оқиғаларды және осындай жағдайлар мен оқиғалардың нәтижесінде қабылданған іс-шараларды талдау. Еңбекті және қоршаған ортаны қорғау бөлігінде кез келген тәуелсіз аудиторлық тексерулердің нәтижелерін зерделеу, көтерілетін сұрақтарға жауап ретінде әзірленген кез келген стратегиялар мен іс-қимыл жоспарларына шолу және мүмкіндігінше Директорлар кеңесіне осы мәселелерге қатысты ұсыныстар беру.

Кеңес Құрамы:

• Кеңес төрағасы – Басқарма Төрағасы
• Комитет төрағасының орынбасары – «Еңбекті қорғау» Департаментінің директоры
• Комитет мүшелері – «Генерация және отын» департаментінің директоры, «ЖЭК және тарату» департаментінің директоры, «Корпоративтік басқару және тұрақты даму» департаментінің директоры, «Еңбекті қорғау» Департаментінің бас менеджері

2022 жылы Комитет төрт отырыс (бетпе-бет) өткізіп, бес мәселе қарастырды. Негізгілердің қатарында: Еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау және өндірістік жарақаттану саласындағы және қоршаған ортаны қорғау салаларындағы жұмыстар, сондай-ақ Комитеттің жылдық жұмысы туралы есептер.

Комитет мүшелерінің қатысуы 95% құрады.

Мүдделер қақтығысы

GRI 2-15

Мүдделер қақтығысын басқарудың тиімді жүйесін құру, сондай-ақ қызметкерлердің мінез-құлқына қойылатын талаптарды анықтау мақсатында, оларды сақтау Компанияда жеке мүдделер мен байланыстардың әсерінен шешім қабылдау тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді.

«Самұрық-Энерго» АҚ Корпоративтік қақтығыстар мен мүдделер қақтығысын реттеу саясатын енгізді, оның аясында құрылымдық бөлімшелердің басшы қызметкерлері мен басшылары мүдделер қақтығысының жоқтығы туралы декларацияны толтырады.

«Самұрық-Энерго» АҚ-да бос лауазымдарға үміткерлерді іріктеу процесінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері мен мүдделер қақтығысын болдырмау мақсатында және еншілес және тәуелді ұйымдардағы басшылық лауазымдар (лауазымдар тізбесіне сәйкес) біліктілік талаптарына сәйкестігіне және «Самұрық-Қазына» АҚ компаниялар тобының лауазымды тұлғаларымен үлестестігіне тексеруден өтеді.

Корпоративтік қақтығыстар мен мүдделер қақтығысын реттеу саясатына сәйкес, 2022 жылы Директорлар кеңесінің мүшелері мүдделер қақтығысына жол бермеді, Директорлар кеңесі мүшелерінің жеке мүдделері олардың өз міндеттерін тиісінше орындауына әсер етуі мүмкін жағдайлар туындаған жоқ. Мүдделер қақтығысы туындайтын, бейтарап шешім қабылдауға әсер ететін және/немесе әсер етуі мүмкіндігін тудыратын жағдайлар тіркелмеген, Директорлар кеңесі мүшелері мұндай шешімдерді талқылауға және қабылдауға қатысқан жоқ.

Ішкі және сыртқы аудит

«Самұрық-Энерго» АҚ Ішкі аудит қызметі Компанияның стратегиялық мақсаттары мен міндеттеріне қол жеткізу мақсатында тәуекелдерді басқару, ішкі бақылау және корпоративтік басқару жүйелерін жетілдіруге бағытталған Директорлар кеңесіне тәуелсіз кеңестер мен әділ аудиторлық кепілдіктер береді («Самұрық-Энерго» АҚ Ішкі аудит қызметінің жұмысы туралы толық ақпарат).

www.samruk-energy.kz/ru/corporate-governance/internal-audit

2022 жылы Қызмет 28 аудиторлық тексеруді, оның ішінде Жылдық аудиторлық жоспарға сәйкес жоспардан тыс тексерулер мен аудиторлық тексерулерді орындады. Аудиторлық есептер аясында Қызмет 106 ұсыныс, 55 – «А» санаты, 40 – «В» санаты және 11 – «С» санаты ұсынды.

Аудиторлық тапсырмалардың басымдығы неғұрлым жоғары тәуекелдері бар процестерді таңдау жолымен, сондай-ақ Жалғыз акционерден және «Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесінен аудиторлық тексерулер жүргізуге басым сұраныстарға байланысты айқындалды.

Есепті кезеңдегі тексерулердің негізгі бағыттары:

• еңбекті және қоршаған ортаны қорғау процестерін бағалау
• менеджменттің ПӘК-ке қол жеткізу дәрежесін бағалау
• қаржы-шаруашылық қызмет аудиті
• тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйелерінің тиімділігін бағалау
• ағымдағы және күрделі жөндеулер мен инвестицияларды бағалау
• сатып алу процестерін бағалау

Барлық аудиторлық тапсырмалар Ішкі аудиттің халықаралық кәсіби стандарттарына сәйкес орындалады және тәуекелдерді басқару, ішкі бақылау және корпоративтік басқару жүйелерін жақсарту үшін түзету/ ескерту шараларын қабылдауға бағытталған қорытындыларды, анықтауларды және ұсыныстарды қамтиды.

2022 жылдың қорытындысы бойынша Ішкі аудит қызметінің жұмысын Директорлар кеңесі «тиімді» деп бағалады.

Сыртқы аудит

2012 жылдан бастап Компанияның сыртқы аудиторы PricewaterhouseCoopers (бұдан әрі – PwC) фирмаларының дүниежүзілік желісі болып табылады.

2022 ЖЫЛЫ PWC СЫРТҚЫ АУДИТОРЫ КӨРСЕТКЕН АУДИТОРЛЫҚ ҚЫЗМЕТТЕРДІҢ ҚҰНЫ (ҚҚС-ТІ ҚОСПАҒАНДА)

АУДИТОРЛЫҚ ҚЫЗМЕТ ҮШІН 2022 ЖЫЛЫ АУДИТОРЛЫҚ ҰЙЫМҒА ТӨЛЕНГЕН СЫЙАҚЫ (ҚҚС-ПЕН)

2022 жылы PWC қаржылық есептілік аудитімен байланысты емес қызметтерді ұсынбады.

Сыйақы

GRI 2-19

Компания Жарғысына сәйкес Директорлар кеңесінің мүшелеріне сыйақы төлеу мөлшері мен тәртібі Жалғыз акционердің шешімімен айқындалады, ал, Басқарма Төрағасы мен мүшелерінің сыйақыларын төлеу тәртібі мен шарттары, сыйақы мөлшері «Самұрық-Энерго» АҚ басшы және басқарушы қызметкерлерінің қызметі мен сыйақысын бағалау қағидаларына» сәйкес айқындалады.

Директорлар кеңесі мүшелерінің сыйақысы

«Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесі мүшесінің міндеттерін орындағаны үшін тәуелсіз директорлар жылдық тіркелген сыйақы алады.

Тәуелсіз директордың тұрақты тұрғылықты жерінен тыс өткізілетін «Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесінің және Директорлар кеңесі комитеттерінің отырыстарына Тәуелсіз директордың келуіне байланысты шығындар (жол жүру, тұру, тәуліктік) өтеледі.

2022 жылы Тәуелсіз директорларға төленген сыйақы 48,737 млн теңгені құрады. Тәуелсіз директорлар – Директорлар кеңесінің мүшелері 2022 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша 4 адамды құрайды (2021 жылғы 31 желтоқсан бойынша – 2 адам). Басқа төлемдер жоқ.

Акционерлік капитал

Компания қызметінің қорытындысы бойынша 2022 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайда жарияланған бағалы қағаздар саны 8 602 187 данаға жетті, оның ішінде орналастырылған – 5 632 537 дана.

2022 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша бір жай акцияның номиналды құны 10 000 теңгені құрады.

Акцияға шаққандағы базалық пайда «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы акционерлерінің үлесіне келетін пайданың жыл ішінде айналыстағы жай акциялардың орташа өлшенген санына қатынасы ретінде есептеледі.

«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобында жай акцияларды көбейтетін әлеуетті қарапайым акциялар жоқ, сондықтан акцияға шаққандағы көбейтілген пайда акцияға шаққандағы базалық пайдаға сәйкес келеді.

«САМҰРЫҚ-ЭНЕРГО» АҚ АКЦИОНЕРЛІК КАПИТАЛЫ

«Қазақстан қор биржасы» АҚ (ҚҚБ) Биржалық кеңесінің 2010 жылғы 4 қазандағы шешіміне сәйкес шоғырландырылған қаржылық есептілікте ҚҚБ бекіткен қағидаларға сәйкес есептелген есепті күнге бір акцияның (жай және артықшылық берілген) баланстық құны туралы деректер болуға тиіс.

2022 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша шоғырландырылған қаржылық есептілік деректері негізінде «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобының басшылығымен есептелген бір акцияның (жай және артықшылық берілген) баланстық құны 93,987 теңгені құрады (2021 жылғы 31 желтоқсанда: 88,985 теңге).

БІР АКЦИЯНЫҢ БАЛАНСТЫҚ ҚҰНЫ, МЫҢ ТЕҢГЕ

Дивидендтік саясат

«Самұрық-Энерго» АҚ дивидендтік саясаты Жалғыз акционердің мүдделерін сақтау, ұзақ мерзімді құнды ұлғайту, дивидендтер мөлшерін айқындау тетігінің ашықтығы және Компанияның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету қағидаттарына негізделеді.

Дивидендтер мөлшерін есептеу Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының, сондай-ақ халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес жасалған жылдық аудиттелген қаржылық есептілікте көрсетілген Компанияның таза табысының сомасына сүйене отырып жүргізіледі.

Дивидендтерді төлеу туралы шешім қабылдау үшін Директорлар кеңесі жалғыз акционердің қарауына ұйымның өткен қаржы жылындағы таза кірісін және бір жай акцияға шаққандағы бір жылдағы дивиденд мөлшерін бөлу туралы ұсыныстар береді.

Дивидендтер Жалғыз акционердің шешімімен белгіленген мерзімде төленеді.

ДИВИДЕНДТЕР ТӨЛЕУ, МЛРД ТЕҢГЕ

Тәуекелдерді басқару мен ішкі бақылаудың корпоративтік жүйесін енгізу және жетілдіру – «Самұрық-Энерго» АҚ компаниясы тобының стратегиялық және операциялық мақсаттарына қол жеткізудің қажетті шарты және жақын болашақта Компанияның маңызды міндеттерінің бірі. Корпоративтік басқару нормалары мен қағидаттарын сақтау бізге Компанияның басқару органдарының жұмысына тиімді бақылауды жүзеге асыруға мүмкіндік береді, олардың қызметіндегі тәуекелдерді азайтады.

Қоғамның тәуекелдерді басқару жүйесі компанияның негізгі корпоративтік тәуекелдерін анықтауға, бағалауға, басқаруға, мониторингтеуге және бақылауға бағытталған, осылайша оның басшылығы кешенді көзқарас аясында тәуекелдерді ескере отырып, оларды орта және ұзақ мерзімді перспективада барабар бағалай отырып, шешімдер қабылдайды.

Компания «Үш қорғаныс желісі» моделін қолдана отырып, COSO стандартын ұстанады.

ТӘУЕКЕЛДЕРДІ БАСҚАРУ ЖӘНЕ ІШКІ БАҚЫЛАУ ЖҮЙЕСІ

Біз тұрақты дамудың үш құрамдас бөлігі – экономикалық, экологиялық және әлеуметтік тұрғыда негізгі трендтер мен тәуекелдерге үнемі талдау жүргіземіз. Сондай-ақ, басқа елдердің төмен көміртекті экономикаға көшу тәжірибесін зерделеп, энергетика, экология бойынша сарапшылармен үнемі кездесулер өткіземіз.

Біздің тәуекелдерді басқару жүйеміз «Самұрық-Энерго» АҚ Басқармасы мен Директорлар кеңесіне Қоғам үшін қолайлы тәуекел деңгейін қамтамасыз ету және тәуекелдерді сәйкестендіру, бағалау, басқару және мониторингтеу есебінен осындай салымдардан барынша көп табыс алу үшін ресурстарды тиімді басқаруға және басым бағыттар бойынша бөлуге мүмкіндік береді.

Директорлар кеңесі Компанияның негізгі қызмет түрлеріне шектеулерді қамтитын сандық және сапалық көріністегі тәуекел-тәбетін белгіледі. Компанияның тәуекел-тәбетін сақтау мониторингі тоқсан сайын жүзеге асырылады.

Негізгі бизнес-процестердің иелері тәуекелдер мен бақылаулардың матрицаларын, оның ішінде қаржылық есептілікті дайындау процесін үнемі жаңартып отырады және оларды Директорлар кеңесінің қарауына және бекітуіне ұсынады.

Біз жыл сайын Директорлар кеңесіне – Тәуекелдер тізілімін, Тәуекелдер картасын, негізгі тәуекел көрсеткіштерін (НТК) және негізгі тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар жоспарын қалыптастырамыз, қарауға және бекітуге ұсынамыз.

«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобының тәуекелдерін сәйкестендіру бойынша жүргізілген жұмыстардың нәтижелері бойынша 2022 жылы Компания қызметіне тән 34 тәуекел сәйкестендірілді және бағаланды, ПӘК-тің шекті мәндері жаңартылды, тәуекел иелері тәуекел факторлары мен оларды төмендету жөніндегі іс-шараларды өзектендірді.

Қайта бағалау нәтижелері бойынша тоғыз тәуекел «Самұрық-Энерго» АҚ компанияларының 2022 жылға арналған тәуекелдер картасының негізгі аймағына түсті (2021 жылы – 10 негізгі тәуекел).

2022 ЖЫЛҒА АРНАЛҒАН «САМҰРЫҚ-ЭНЕРГО» АҚ ТӘУЕКЕЛДЕР КАРТАСЫ

2022 ЖЫЛҒЫ НЕГІЗГІ ӨЗГЕРІСТЕР (НЕГІЗГІ ТӘУЕКЕЛДЕРДІ АЗАЙТУ)

«Тәуекелдерді басқарудың жаңа моделін енгізу» жобасы

2022 жылы Компания тәуекелдерді басқару жүйелерін жетілдіру мақсатында Тәуекелдерді басқарудың жаңа моделін енгізу» жобасын іске асыруды жалғастырды.

Өткен жылы еншілес ұйымдар бұрын әзірленген ішкі нормативтік құжаттарды – Ішкі бақылауды ұйымдастыру және жүзеге асыру қағидаларын, Қызметтің үздіксіздігін қамтамасыз ету қағидаларын өзектендірді. Сондай-ақ, Қызметтің үздіксіздігін қамтамасыз ету жоспарлары және ЕТҰ қызметінің үздіксіздігін қалпына келтіру жоспарлары қайта қаралды.

Жобаны іске асыру аясында қолданыстағы Негізгі ЕТҰ үшін ішкі бақылауды ұйымдастыру және жүзеге асыру жөніндегі қағидалар негізінде ішкі бақылау жүйесін сынақтау әдісі әзірленді және қолданылады, қолданыстағы Негізгі ЕТҰ үшін қызметтің үздіксіздігін қамтамасыз етудің қағидалары негізінде қызметтің үздіксіздігін басқару жүйесін сынақтау әдісі әзірленді және қолданылады.

2022 жылы барлық негізгі ЕТҰ қызметінің үздіксіздігін басқару жүйесіне сынақтау жүргізілді: «МАЭС-1» ЖШС, «Екібастұз МАЭС-2 станциясы» АҚ, «Алматы электр станциялары» АҚ, «Мойнақ СЭС» АҚ, «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ, «Шардара СЭС» АҚ және «АлматыЭнергоСбыт» ЖШС.

Біз Еуразиялық маңызы бар тиімді операциялық энергохолдинг – Қазақстан нарығының көшбасшысы болуға ұмтыламыз. Жалғыз акционерді, қызметкерлерді және іскери серіктестерді қоса алғанда Барлық мүдделі тараптардың біздің қызметімізге деген сенімін сақтамай және арттырмай, біз стратегиялық мақсаттарымызға қол жеткізе алмаймыз. Біз енгізген жоғары этикалық стандарттар және сенім мен сыбайлас жемқорлыққа деген нөлдік төзімділікке негізделген корпоративтік мәдениетті құру біздің беделімізді және барлық мүдделі тараптардың мүдделерін қорғауды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Корпоративтік этика және беделге қамқорлық

«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобында атқаратын лауазымына қарамастан, «Самұрық-Энерго» АҚ барлық қызметкерлерінің қызметі сәйкес келуі тиіс жоғары кәсіби және этикалық стандарттарды белгілейтін Іскерлік әдеп кодексі³⁸ және Мінез-құлық кодексі³⁹ қолданылады.

Этика стандарттарын енгізуді және оларды сақтауды Директорлар кеңесі қамтамасыз етеді. Компанияның барлық қызметкерлері Іскерлік этика кодексімен және Мінез-құлық кодексімен танысу туралы өтінішке қол қояды, сондай-ақ Кодекстер туралы білімдерін үнемі растайды.

Компания Кодекстердің стандарттарын, омбудсменнің рөлін және болжамды бұзушылықтар туралы хабарлау жүйесінің қолжетімділігін түсіну үшін қызметкерлер мен лауазымды тұлғаларды тұрақты негізде оқытады.

GRI 2-26

Кодекстердің талаптарын түсіндіру мәселелері және/немесе туындаған әдеп сұрақтары, талаптарды бұзу, сыбайлас жемқорлық және басқа да құқыққа қайшы әрекеттер фактілері бойынша Қоғамның лауазымды адамдары мен персоналы, іскер әріптестер мен мүдделі тараптар өтініш жасауға құқылы:

Іскерлік этика қағидаттарын бұзу фактілерін Директорлар кеңесі қарайды. 2022 жылдың нәтижелері бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесі мүшелері мен атқарушы органы тарапынан Іскерлік әдеп кодексінің және Мінез-құлық кодексінің нормаларын бұзу жағдайлары тіркелмеген.

Комплаенс-саясаты

«Самұрық-Энерго» АҚ қызметінің қағидаттарының бірі комплаенс болып табылады. Бағыттың негізгі міндеті – «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобының қызметінде туындайтын комплаенс-тәуекелдерді анықтау, бағалау, алдын алу және бақылау жөніндегі іс-шараларды жүргізу, сыбайлас жемқорлық пен парақорлық көріністеріне нөлдік төзімділікті қалыптастыру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру және комплаенс-тәуекелдердің алдын алу.

Біздің комплаенс-тәсіліміз келесі принциптерге негізделген:

• комплаенс жүйесін дамытуға басшылықтың қатысуы және қолдауы – Директорлар кеңесі комплаенс бағдарламасын іске асыру туралы есептерді қарайды
• сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау және кейіннен өзектендіру бойынша іс-шараларды тұрақты түрде өткізу
• анықталған тәуекелдердің деңгейі мен сипатына жауап беретін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл рәсімдерін әзірлеу және енгізу, ішкі саясат пен рәсімдерді жетілдіру мен өзектендіру
• қызметкерлерді сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамаға сәйкестік қағидаттары мен стандарттарына оқыту бағдарламаларын іске асыру және қолдау
• сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бойынша енгізілген рәсімдердің тиімділігіне мониторинг жүргізу

Компанияда Директорлар кеңесіне ұйымдық және функционалдық түрде есеп беретін тәуелсіз құрылымдық бөлімше – «Самұрық-Энерго» АҚ-ның Комплаенс қызметі жұмыс істейді. Қызмет тоқсан сайын есепті кезеңде атқарған жұмыстар туралы есеп береді. Қызметтің жұмысын бағалауды Директорлар кеңесі жүзеге асырады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет аясында Топтың еншілес және тәуелді ұйымдарының ұйымдық құрылымдарына Директорлар кеңесіне/ЕТҰ Бақылау кеңесіне есеп беретін комплаенс офицерлер лауазымдары енгізілді.

Есепті кезеңде «Самұрық-Қазына» АҚ Басқармасы портфельдік компаниялардағы комплаенс функциясы бойынша Корпоративтік стандартты бекітті. «Самұрық-Энерго» АҚ мен оның ЕТҰ осы Корпоративтік стандарттың нормаларын ұстанады.

2022 жылғы желтоқсанда Қоғам «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл менеджменті жүйесі. Қолдану талаптары мен ұсыныстары» ISO 37001 стандартының талаптарына сәйкестігін растай отырып, сертификаттаудан сәтті өтті.

Компанияны сыбайлас жемқорлық қызметіне тарту тәуекелін азайту мақсатында біз контрагенттердің де, жеке тұлғалардың да сенімділігін тексеру (Due diligence) рәсімдерін әзірледік және енгіздік. Біздің комплаенс бағдарламамыздың негізгі құралдарының бірі – бізбен қарым-қатынасқа түсетін үшінші тұлғалардың, серіктестер мен контрагенттердің сенімділігін тексеру.

«Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесінің шешіміне сәйкес есепті⁴⁰ кезеңде электр энергиясын сату бағыты бойынша «Нарықты дамыту және сату» департаментінің сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді. Талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған жоқ.

ҚР Үкіметі мен «Самұрық-Қазына» АҚ арасындағы келісімнің талаптарын бұза отырып, Компанияның операциялық қызметіне заңсыз араласу немесе өзге де ықпал ету фактілері тіркелмеген.

GRI 205-3

Компанияда сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін және іскерлік беделін жоғалту тәуекелдерін болдырмау үшін комплаенс қызметі үшінші тұлғалардың сенімділігін тексеру тәжірибесін енгізді. «Мінез-құлық кодексі» ережелерінің іскерлік серіктестерге, жеткізушілерге және Компаниямен жұмыс істейтін басқа да үшінші тұлғаларға қолданылуын кеңейту мақсатында үлгілік шаруашылық шарттарға «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы ескертпелер» нормалары енгізілген.

Қызметкерлерді оқыту және ақпараттандыру

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті және парақорлық пен сыбайлас жемқорлықтың кез келген нысандарына нөлдік төзімділікті қалыптастыру үшін біз персоналға комплаенс-саясаттар мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың талаптарын түсіндіру бойынша оқыту іс-шараларын жүргіземіз.

2022 жылы Компания сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметті жүзеге асыру аясында Компания мен ЕТҰ қызметкерлері арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру бойынша оқыту семинарларын өткізді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамадағы өзекті өзгерістерді түсіндіру мақсатында уәкілетті органдардың қызметкерлерін шақырумен кездесулер өткізді.

GRI 205-2, GRI 12: Coal Sector: 12.20.3

ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІ ОҚЫТУ ЖӘНЕ АҚПАРАТТАНДЫРУ, 2022

Есепті кезеңде барлық ЕТҰ-да сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамадағы өзгерістер, салық декларациясын түсіндіру және «жедел желі» жұмыс тәртібі туралы 34-тен астам оқыту іс-шаралары өткізілді.

«САМҰРЫҚ-ЭНЕРГО» АҚ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ САЯСАТЫ ТУРАЛЫ ХАБАРДАР ЕТУ

СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ КҮРЕС БОЙЫНША ОҚУДАН ӨТКЕН ҚЫЗМЕТКЕРЛЕР САНЫ

Жедел желі қызметі

GRI 2-26

Комплаенс бағдарламасы аясында барлық мүдделі тараптар заңнаманың, реттеуші талаптардың және этика мен комплаенс мәселелері бойынша ішкі құжаттардың нақты және болжамды бұзушылықтары туралы және Бастамашылық ақпараттандыру желісіне (жедел желі/Speak up) хабарлай алады.

«КОМПЛАЕНС» ҚЫЗМЕТІ

Үздік халықаралық тәжірибелерге сәйкес және ақпарат берушілердің мүдделерін қорғау үшін «жедел желіні» тәуелсіз компания басқарады, оған түскен барлық шағымдар мен өтініштер тіркеліп, кәсіби және құпия қарауды қамтамасыз ететін Комплаенс қызметіне жіберіледі. Анонимді хабарламалар бойынша жауап тәуелсіз компанияға оларды кейіннен өтініш берушіге жіберу үшін беріледі.

ӨТІНІШТЕР МЕН ШАҒЫМДАРДЫҢ СТАТИСТИКАСЫ

2022 жылы Комплаенс қызметіне 91 өтініш түсті. 78 өтініш – «жедел желіге», 9 – Қоғамның кеңсесі арқылы, 4 – Комплаенс қызметінің басшысына жеке өтініш.

Барлық өтініштер бойынша жауаптар уақтылы берілді. Сәйкессіздік/бұзушылықтың расталған фактілері бойынша тиісті шаралар қабылданды. Өтініштердің құпиялылығы мен анонимділігіне кепілдік берілді.

Есепті кезеңде келіп түскен өтініштер мен шағымдардың өсуінің ұлғаюын біз тұтастай Комплаенс қызметінің жұмысына да, ЕТҰ-ның барлық кәсіпорындарындағы комплаенс-офицерлерге (персоналмен түсіндіру жиналыстарын өткізеді және келіп түскен өтініштерге мониторинг жүргізеді, сондай-ақ кері байланыс арналарын танымал етеді) де сенім арту призмасы арқылы қарауға бейімбіз.

Омбудсмен

Қызметкерлердің құқықтарын қорғау мақсатында Компанияда корпоративтік қақтығыстардың, мүдделер қақтығысының алдын алуға/реттеуге және заңсыз әрекеттер туралы хабарлауға жәрдемдесуге, сондай-ақ корпоративтік құндылықтар мен мәдениетті, Компаниядағы кәсіби мінез-құлық пен іскерлік этиканың жоғары стандарттарын белгілеу мен дамытуға ықпал етуге тартылған Омбудсмен лауазымы қызмет етеді. Омбудсмен – тек Директорлар кеңесіне есеп беретін жоғары деңгейдегі тәуелсіз менеджер.

«Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесінің 2021 жылғы 30 наурыздағы шешімімен 2021 жылғы 1 сәуірден бастап Компанияның омбудсмені болып Ақылов Нариман Бекетұлы тағайындалды.

Омбудсменнің негізгі міндеттері:

• еңбек дауларын, шиеленіс, әлеуметтік-еңбек сипатындағы проблемалық мәселелерді шешуге жәрдемдесу
• қызметкерлердің іскерлік этика қағидаттарын сақтауын бақылау
• жетекшілік ететін Компанияның рейтингі мен беделін арттыруға жәрдемдесу
• даулар мен шиеленістердің алдын алу және реттеу
• Компанияның лауазымды тұлғалары мен қызметкерлері арасындағы проблемаларды және жетілдіру бағыттарын уақтылы анықтау үшін бейресми коммуникацияларды қамтамасыз ету
• Компанияның саясаты мен рәсімдерін жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізу
• Директорлар кеңесін жүйелі сипаттағы және тиісті кешенді шаралар қабылдауды талап ететін анықталған проблемалық мәселелер туралы хабардар ету, оларды шешу үшін сындарлы ұсыныстар беру

Омбудсменнің қызметі келесі қағидаттарға негізделеді:

• тәуелсіздік, жариялылық және бейтараптық
• әділдік, ұждандылық және адалдық
• бейресми және құпиялылық

Омбудсмен туралы Ережеге (15-тармақ) сәйкес Омбудсмен Іскерлік әдеп кодексінің ережелерін, Қазақстан Республикасы заңнамасы нормаларын және Қоғамның ішкі құжаттарын бұзу фактісі бойынша жүгінген қызметкердің немесе лауазымды тұлғаның анонимділігін қамтамасыз етуге міндетті.

GRI 2-26

ҚОҒАМНЫҢ ЛАУАЗЫМДЫ ТҰЛҒАЛАРЫ МЕН БАСҚА ДА ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІНІҢ ҚҰҚЫҚҚА ҚАРСЫ ІСҚИМЫЛ ФАКТІЛЕРІ ТУРАЛЫ СЕНІМ ТЕЛЕФОНДАРЫ АРҚЫЛЫ ХАБАРЛАУҒА БОЛАДЫ:

Есепті кезеңде Омбудсменге 165-тен астам өтініш келіп түсті, оның ішінде 65 өтініш – шағымдар мен өтініштерді берудің ресми арналары (кеңсе, электрондық пошта, жедел желі, жеке қабылдау) арқылы келіп түсті, сондай-ақ 100-ден астам өтініш сенім телефондары және Whats App хабарламалар сервисі арқылы тіркелді. Өтініштердің басым бөлігі еңбек заңнамасы мен Мінез-құлық кодексінің нормалары бойынша кеңес берумен байланысты. Сондай-ақ, өтініштер әлеуметтік-еңбек қатынастары, еңбекақы мен сыйлықақыға қанағаттанбау, әлеуметтік мәртебе (лауазым) және т. б. мәселелеріне қатысты болды.

Барлық өтініштер бойынша Омбудсмен кеңестер өткізді, толық жауаптар мен ұсынымдар берілді, қызметкерлермен және Еншілес және тәуелді ұйымдардың басшыларымен жеке кездесулер (әңгімелер) өткізілді. 2022 жылдың нәтижелері бойынша келіп түскен өтініштер мен оларға жауаптар Компанияның жалпы әлеуметтік тұрақтылығына теріс әсер етпейді.

GRI 406-1, GRI 12: Coal Sector: 12.19.8

Сондай-ақ нәсілдік, діни, ұлттық, жыныстық, жас, саяси және басқа да белгілер бойынша кемсітушілікке қатысты бірде-бір өтініш тіркелген жоқ.