Макроэкономикалық факторлар

Halyk Finance талдау орталығының деректері негізінде 2022 жылы Қазақстан экономикасы жалпы әлемдік экономикамен бірдей қиындықтарға тап болды-тұтыну инфляциясының рекордтық қарқыны, ақша-кредит шарттарының қатаңдауы (ЖКП), тұтынудың қысқаруы. Қаңтар айындағы төтенше жағдайдың бүкіл ел бойынша теріс салдары, сондай-ақ Украинадағы соғыс Қазақстанның экономикасына және елдің негізгі сауда серіктестеріне әсер етіп, жеткізілімдердің қалыптасқан логистикасында іркілістер туғызды, бұл жанама түрде тұтынушылық инфляция қарқынын жеделдетуге ықпал етті. 2022 жылы инфляцияның өсуі 1996 жылдан бергі ең жоғары көрсеткішке – 20,3% ға дейін жеделдеді, бұл өз кезегінде бағаның айтарлықтай өсуіне түрткі болды.

2022 жылы мемлекеттік бюджет шығыстары 20% ға ұлғайды. Сондай-ақ, еліміздегі ең ірі үш мұнай кен орнында жөндеу жұмыстарына байланысты мұнай өндіру көлемінің төмендеуі есебінен экономиканың өсу серпінінде 4,3% ға «шөгу» айтарлықтай маңызға ие болды. Сонымен қатар, күзде ОПЕК + қатысушы елдер мұнай өндіруді шектеу туралы шешім қабылдады, бұл Қазақстанның квотасына да әсер етті. ҚР экономикасының өсу қарқынының одан әрі баяулауын бюджет импульсі, көмірсутектерге сыртқы сұраныс пен жоғары баға, сондай-ақ дәнді дақылдардың рекордтық өнімін жинау тежеді. Жалпы, 2022 жылы ҚР экономикасы 3,2% ға өскенін көрсетті. Бюджеттен тыс қаражатпен бірге бюджет импульсі ҚР экономикасына айтарлықтай инфляциялық қысым көрсетті.

2022 жылы сыртқы жағымсыз фон ұлттық валютаның әлсіреуіне де әсер етті, оның бағамы АҚШ долларына 8,1% ға құнсызданған. Сонымен бірге теңге бағамы Ресей рубліне 20% ға әлсіреді, бұл Ресейден импорттың басым көлемін ескере отырып, экономикаға инфляциялық қысымды одан әрі күшейтті. Инфляцияның жоғары қарқыны аясында және инфляцияға қарсы тәуекелдердің сақталуын ескере отырып, ҚР ҰБ базалық мөлшерлемені ұзақ мерзімде қалыптасқан деңгейде ұстап тұру қажеттігін білдіре отырып, алдымен 16,0% ға, содан кейін 16,75% ға дейін көтерді.

2022 жылдың қорытындысы бойынша теңгенің биржалық бағамы жыл басынан бері 431,67 теңге/АҚШ долларынан 462,65 теңге/АҚШ долларына дейін (~7% ға әлсіреу) өзгерді, бұл ретте жыл ішінде бағамның ауытқуы 512 теңге/АҚШ доллары деңгейінде тіркелді.

ВАЛЮТА БАҒАМДАРЫНЫҢ ДИНАМИКАСЫ

Қаржы-экономикалық көрсеткіштер

НЕГІЗГІ ҚАРЖЫ-ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР, МЛН ТЕҢГЕ

Өнімді сатудан және қызмет көрсетуден түскен табыс

ӨНІМДІ САТУДАН ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУДЕН ТҮСКЕН ТАБЫС, МЛН ТЕҢГЕ¹³

Шоғырландырылған кірістің ұлғаюы көбінесе электр энергиясын өндіру тарифтерінің өсуіне және сату көлеміне байланысты. Сұраныстың өсуіне және босату тарифінің ұлғаюына байланысты (оның ішінде өтпелі үстемеақының ұлғаюы есебінен) «Екібастұз МАЭС-1» ЖШС ішкі нарығында электр энергиясын өткізу көлемі 5% ға ұлғайды.

Электр энергиясын беру бойынша түсімнің ұлғаюы "Алатау Жарық Компаниясы"АҚ электр энергиясын беру көлемінің 7% ға (504 млн кВтсағ, 6,07 теңге/кВтсағ-тан 6,58 теңге/кВтсағ-қа дейін) өсуіне байланысты. Сату (өткізу) бойынша кірістің 2% ға (123 млн, кВтсағ, 18,69 теңге/кВтсағ-тан 20,09 теңге/кВтсағ) ұлғаюы «АлматыЭнергоСбыт» ЖШС электр энергиясын өткізу көлемінің ұлғаюына байланысты.

ҚЫЗМЕТТІҢ НЕГІЗГІ ТҮРЛЕРІ БОЙЫНША КІРІСТЕР

2023-2024 жылдарға арналған болжам

2023 жылға арналған болжамда сатудан түсетін табыс 429 842 млн теңге деңгейінде жоспарланған, бұл 2022 жылғы фактіден 13% ға жоғары (48 377 млн теңге) және электр энергиясын өндіру мен өткізуге тарифтердің өсуіне байланысты. 2024 жылға арналған болжамда кірістің ұлғаюы электр энергиясына тарифтердің өсуі есебінен электр энергиясын өндіруден түсетін кірістердің өсуіне («Екібастұз МАЭС-1» ЖШС шекті тарифіне пайда нормасын, №1 Энергия блогының жеке тарифін және жобаны іске асыру үшін тартылған негізгі борышты төлеудің басталуына), орталықтандырылған сауда-саттықта қуат тарифінің өсуіне және тиісінше өсуге байланысты электр энергиясын өткізу тарифі, өткізу, беру және өткізу көлемдерінің өсуіне, қуат көлемі және электр энергиясын беру тарифтерінің өсуіне байланысты болмақ.

ӨНДІРУШІЛЕР БОЙЫНША БӨЛІНІСТЕ ӨНІМДІ САТУДАН ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУДЕН ТҮСЕТІН ТАБЫС, МЛН ТЕҢГЕ

Компанияның негізгі қызметінен түскен табыстың негізгі үлесін «Екібастұз МАЭС-1» ЖШС, «Алматы Электр Станциялары» АҚ, «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ, «АлматыЭнергоСбыт» ЖШС алады. Сонымен қатар, кірістерді шоғырландыру кезінде жалпы сомадан энергия өндіруші және таратушы компаниялар бойынша топішілік айналымдар алынып тасталады.

САТЫЛҒАН ӨНІМ МЕН КӨРСЕТІЛГЕН ҚЫЗМЕТТЕРДІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫ, МЛН ТЕҢГЕ¹⁴

ӨНІМ МЕН ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУДІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫ МЛН ТЕҢГЕ

2022 жылдың қорытындысы бойынша өзіндік құн 288 929 млн теңгені құрады,бұл 2021 жылғы фактіден 13% ға жоғары. Сондай-ақ, тауарлар мен қызметтерге бағаның өсуіне байланысты басқа шығындардың өсуі байқалады. Шығындардың ұлғаюы «Жаңартылатын энергия көздерін қолдау жөніндегі есеп айырысу-қаржы орталығы» ЖШС-нің сатып алу электр энергиясына шығындарының (сатып алу көлемінің ұлғаюы), еңбекақы төлеу қоры бойынша бойынша шығындардың, көмір шығындарының (тасымалдауды ескере отырып, көмір құнының ұлғаюы) және амортизация шығындарының өсуімен байланысты. Сондай-ақ, тауарлар мен қызметтерге бағаның өсуіне байланысты басқа шығындардың өсуі байқалады.

2022 жылы амортизация 59 764 млн теңгені құрады, бұл 2021 жылмен салыстырғанда 8% ға (4 596 млн теңге) жоғары өсім 2027 жылы ЖЭО-2 және 2025 жылы ЖЭО-3 газға ауысуына байланысты АлЭС-те (қазандық агрегаттары, турбоагрегаттар, күл үйінділері) қолданыстағы жабдықты пайдалану мерзімдерін қайта қарауға байланысты.

НЕГІЗГІ ҚЫЗМЕТ ТҮРЛЕРІ БОЙЫНША ӨЗІНДІК ҚҰН ҚҰРЫЛЫМЫ, %

2023-2024 жылдарға арналған болжам

Болашақ кезеңге арналған болжамда өзіндік құнның өсуі тауарлар мен қызметтерге бағаның өсуіне, сондай-ақ өндіріс көлемінің ұлғаюына байланысты болады.

ПАЙДА ЖӘНЕ ШЫҒЫНДАР, МЛН ТЕҢГЕ

2022 жылы үлестік компаниялардан түскен пайда 16 103 млн теңгені құрап, осы кезеңге қатысты 20% ға (2 648 млн теңге) ұлғайды.

БІРЛЕСКЕН ЖӘНЕ ҚАУЫМДАСҚАН КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ ПАЙДАДАҒЫ ҮЛЕСІ, МЛН ТЕҢГЕ

Активтер бойынша өзгерістер

Forum Muider (50%) 2021 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда FM бойынша пайданы 3 029 млн теңгеге ұлғайтты, бұл оның ішінде бағамдық айырма бойынша пайданың – 1 260,2 млн теңгеге өсуі және әкімшілік шығыстардың қысқаруына байланысты операциялық пайданың – 1 027,0 млн теңгеге ұлғаюы (2021 жылы Арман Қала ЖШС бойынша 1 369,6 млн теңге мөлшерінде талап арыз танылды), сондай-ақ кірме жолдардың қызметтеріне тарифтің төмендеуіне байланысты өнімді сатуға арналған шығындардың азаюы есебінен болды.

2023-2024 жылдарға арналған болжам

Үлестік компаниялар пайдасының өсуі «Екібастұз МАЭС-2 станциясы» АҚ пайдасын ұлғайту, №3 энергия блогы бойынша жобаны іске асыруды қайта бастауға қатысты қаржылық шығындарды және басқа да шығындарды капиталдандыру, сондай-ақ электр энергиясын өндіру мен қуаттылыққа тарифтің ұлғаюы есебінен жоспарланған

Іске асыруға арналған шығындар

2022 жылдың қорытындысы бойынша іске асыруға арналған шығындар 2021 жылмен салыстырғанда 1% ға (81 млн теңге) өсті және 9 110 млн теңгені құрады. Мұндай ауытқу «KEGOC» АҚ қызметтері бағасының өсуіне байланысты болды.

2023-2024 жылдарға арналған болжам

2023 жылға арналған болжамда өнімді сатуға арналған шығындар 2022 жылғы фактіден 1% ға (63 млн теңге) төмен 9 047 млн теңге мөлшерінде жоспарланған, бұл экспорт көлемін алып тастауға байланысты есептелді. 2024 жылға арналған болжамда іске асыру шығындарының ұлғаюы шиналардан электр энергиясын босату көлемінің ұлғаюымен байланысты болмақ.

Әкімшілік шығындар

2022 жылдың қорытындысы бойынша әкімшілік шығындар 18 852 млн теңгені құрады, бұл 2021 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 27%-ға (4 059 млн теңге) артық, бұл «Екібастұз МАЭС-1» ЖШС шығыстарының ұлғаюына байланысты КТС Салық салудың жалпыға бірдей белгіленген режимнің – 500 кВ, салық преференцияларының күшін жоюға байланысты 23.09.2022 Ж. мемлекеттік аудиттің нұсқамасына сәйкес пайыздық шығыстарды шегеру және КТС, сондай-ақ КО бойынша айыппұлды есептеу себебінен болды.

ӘКІМШІЛІК ШЫҒЫНДАР, МЛН ТЕҢГЕ

2023-2024 жылдарға арналған болжам

2023 жылға арналған болжамда әкімшілік шығыстар 2022 жылғы деңгейден төмен және 17 839 млн теңгені құрайды. 2024 жылға арналған болжамда Qazaq Green Power компаниясын IPO-ға шығару есебінен әкімшілік шығыстарды азайту жоспарланған.

Қаржылық шығындар

2022 жылдың қорытындысы бойынша Компанияның қаржылық шығындары 29 748 млн теңгені құрады, бұл 2021 жылғы нақты мәннен 391 млн теңгеге төмен, негізгі төмендеу АДБ-ның КО-дағы қарызының екі траншын мерзімінен бұрын өтеуге және ЕҚДБ алдындағы қарызды ішінара мерзімінен бұрын өтеуге байланысты.

ҚАРЖЫЛЫҚ ШЫҒЫНДАР, МЛН ТЕҢГЕ

2023-2024 жылдарға арналған болжам

2023 жылға арналған болжамда қаржыландыруға арналған шығындар 27 208 млн теңгені құрайды, бұл тартылған АДБ-нен алынған қарызды мерзімінен бұрын өтеу жоспарларына, сондай-ақ «Екібастұз МАЭС-1» ЖШС бойынша шығындардың төмендеуіне байланысты. 2024 жылға арналған болжамдағы шығындардың өсуі «Екібастұз МАЭС-1» ЖШС №1 Энергия блогын пайдалануға беруге байланысты ағымдық шығындардағы пайыздық шығындардың ұлғаюы есебінен болжанады

Өтімділік және қаржылық тұрақтылық көрсеткіштері

ОРЫНДАУ СЫРТҚЫ НЕСИЕ БЕРУШІЛЕР ТАРАПЫНАН КЕЛІСІМДІ ОРЫНДАУ

2022 жылдың қорытындысы бойынша компания кредиторлардың жартыжылдық негізде тіркелген барлық қаржылық және қаржылық емес келісімдерін сақтады.

Қарыздар бойынша ковенанттар

Топта «Самұрық-Энерго» АҚ-ның барлық банктік қарыздары мен міндеттемелері, облигациялары, банктік кепілдіктері, сондай-ақ «Самұрық-Қазына» АҚ-ның «Самұрық-Энерго» АҚ-ның қарызы бойынша белгілі бір келісімдер бар.

Осы келісімдерді сақтамау топ үшін жағымсыз салдарға, соның ішінде қарыз шығындарының өсуіне және дефолтқа әкелуі мүмкін. 2022 жылдың қорытындысы бойынша Компания қарыздар бойынша ковенанттардың барлық нормативтік мәндерін орындады, сондай-ақ бұзушылық оқиғасының орын алуы болжанған жағдайларда шекті төмендету бойынша вейверлер алды.

Қарыз жүктемесі

2022 жылы Қоғамның шоғырландырылған номиналды қарызы 314,6 млрд теңгені құрап, 35,3 млрд теңгеге азайды. Есепті кезеңде номиналды борыштың төмендеуі ЕҚДБ қарызын КО-да ішінара мерзімінен бұрын өтеуге және АДБ алдындағы қарыздың екі траншын толық мерзімінен бұрын өтеуге байланысты.

Валюталық және инфляциялық тәуекелдер

Инфляциялық тәуекелдерді нивелирлеу мақсатында Компания Шардара СЭС-на ЕҚДБ қарызын Aix алаңында компанияның алғашқы "жасыл" облигацияларын шығару есебінен мерзімінен бұрын өтеуді жүзеге асырды. Сондай-ақ пайыздық төлемдерді қысқарту үшін КО-ға ЕҚДБ қарызын 8 млрд теңгеге ішінара мерзімінен бұрын өтеу және АДБ алдындағы қарыздың екі траншын 30,6 млрд теңгеге толық мерзімінен бұрын өтеу жүргізілді.

Пайыздық шығындарды оңтайландыру

Жоспарлы 56,6 млрд теңге және борышты мерзімінен бұрын өтеуге арналған 76,8 млрд теңге есебінен сыйақы шығыстарын төмендету, қаржыландыру шарттарын өзгерту және қаржыландырудың жаңа баламалы көздерінен Топтың қолданыстағы қарыздарын қайта қаржыландыру есебінен сыйақы мөлшерлемелерін төмендету жөніндегі жұмыстарды жүргізу.

Несиелік балл (Fitch Ratings)

2022 жылғы 7 қарашада Fitch Ratings халықаралық рейтингтік агенттігі «Самұрық-Энерго» АҚ-ның шетел және ұлттық валютадағы ұзақ мерзімді кредиттік рейтингтерін «ВВ+» деңгейіне дейін көтерді, сондай-ақ Самұрық-Энергоның кредит қабілеттілігін дербес негізде «b+» дан «bb -» ге дейін және «BB» мен қамтамасыз етілмеген кредиттер бойынша рейтингін арттырды «BB+» дейін. Болжам «Тұрақты».

Күрделі сипаттағы міндеттемелер

Компания қаржылық көрсеткіштеріне немесе жағдайына әсер етуі мүмкін тәуекелдерді анықтамай, Топтың 2022 жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша маусымдық және басқа да туындайтын бизнес тәуекелдеріне әсерін талдады. Топ күрделі сипаттағы міндеттемелерді орындау және айналым капиталын қамтамасыз ету үшін қажетті қаражат пен қаржыландыру көздеріне ие.

2022 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша Компанияның негізгі құралдарды сатып алу бойынша жалпы сомасы 65 331 млн теңгеге (2021 жылғы 31 Желтоқсанда – 84 376 млн теңге) шарттық міндеттемелері болды.

Салыстырмалы талдау (бенчмаркинг)

Бенчмаркинг жүргізу, операциялық және қаржылық көрсеткіштерді әлсіз және күшті жақтарын анықтау үшін шетелдік ұқсас компаниялармен салыстыру тәжірибесі, «Самұрық-Энерго» АҚ басқарудың маңызды элементі.

Бенчмаркинг үшін мына көрсеткіштер қолданылды:

• EBITDA margin (EBITDA маржасы);
• Қарыз/EBITDA;
• қарыз қаражаты үлесінің коэффициенті (Қарыз/Меншікті капитал);
• Инвестицияланған капиталдың тиімділігі (ROIC).

Бенчмаркинг нәтижелері

Бенчмаркинг нәтижелерінің деректеріне сәйкес («Мосэнерго» OAO, Ресей; CEZ Group, Чехия Республикасы; Drax Group, Ұлыбритания сияқты ұқсас компаниялардың деректері пайдаланылды) «Самұрық-Энерго» АҚ кейбір көрсеткіштер бойынша шетелдік ұқсас компаниялардан төмен. Сонымен, қаржылық тұрақтылық көрсеткіштері компанияның қол жетімді қаржылық левереджді толық пайдаланатындығын көрсетеді. Алайда, EBITDA margin және қарыз/EBITDA көрсеткіші бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ ұқсас компаниялардан асып түседі. Бұл көрсеткіш сатудың жоғары кірістілігін көрсетеді. Бұл ретте roic (ұзақ мерзімді салынған капиталдың рентабельділігі) көрсеткіші еуропалық ұқсас компаниялардан төмен.

EBITDA MARGIN 2022, %

ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ ИНВЕСТИЦИЯЛАНҒАН КАПИТАЛДЫҢ КІРІСТІЛІГІ (ROIC) 2022, %

Сонымен қатар «Самұрық-Энерго» АҚ-ның ұқсас жария компаниялардан айырмашылығы оның электр энергетикасы саласындағы мемлекеттік саясатты жүргізуші бола отырып, ҚР Үкіметіне тиесілі екенін айта кету керек. Аталған фактор, сондай-ақ энергетика секторының тозуының жоғары дәрежесі компания активтеріне инвестициялаудың өсуіне айтарлықтай әсер етті (2009 жылдан бастап ҚР энергожүйесінің сенімділігі мен үздіксіз жұмысын қамтамасыз етуге бағытталған әлеуметтік маңызы бар инвестициялық жобалар іске асырылуда), бұл тиісінше инвестициялардың рентабельділігі көрсеткішін төмендетті.

Сондай-ақ, инвестициялардың кірістілігі көрсеткіштеріне әсер ететін тағы бір фактор-ұқсас компаниялармен салыстырғанда Қазақстанда электр энергиясына тариф деңгейінің төмендігі болып табылады.

ҰҚСАС КОМПАНИЯЛАР ОРНАЛАСҚАН ЕЛДЕРДЕГІ ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСЫ ТАРИФТЕРІНІҢ АЙЫРМАШЫЛЫҒЫ

Тұрақты сатып алу жүйесін құру және дамыту біздің компанияның маңызды және басым міндеттерінің бірі болып табылады. Ол үшін біз құжаттарымызды үнемі жетілдіріп отырамыз, инновациялар енгіземіз, сатып алу процесін автоматтандырамыз және өз қызметкерлерімізді оқытамыз.

Компанияның сатып алу қызметі төмендегі принциптерге негізделген:

• қаражатты оңтайлы және тиімді жұмсау
• коммерциялық құпияға жеткізушілердің құқықтарын және/немесе заңды мүдделерін сақтайтын (тендер қорытындысы шығарылғанға дейін), ашықтық пен анықтық ұстанымы
• адал бәсекелестік және қатысушылар арасында сөз байласуға жол бермеу
• сатып алуға қатысушылардың жауапкершілігі
• сыбайлас жемқорлық көріністеріне жол бермеу
• егер бұл Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға қайшы келмесе, тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді отандық өндірушілерді қолдау
• инновациялық және жоғары технологиялық тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді сатып алу
• заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, сатып алуды өткізу рәсіміне қатысу үшін өнім берушілерге тең мүмкіндіктер беру
• зияткерлік меншік құқықтарын сақтау

Компанияның сатып алу қызметін реттейтін құжаттар:

1. «Самұрық-Қазына» АҚ және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу және одан да көп пайызы тікелей немесе жанама түрде «Самұрық-Қазына» АҚ-ға меншік немесе сенімгерлік басқару құқығымен тиесілі ұйымдардың сатып алуларын жүзеге асыру тәртібі¹⁷. Құжат сатып алу қызметінің негізгі тәсілдерін, сатып алу тәсілдерін анықтайды.

2. «Квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерін сатып алу туралы» ҚР заңы (бұдан әрі-Заң).¹⁸

Сатып алу рәсімдерін жетілдіруді сатып алу жөніндегі Уәкілетті орган жүзеге асырады. Өнім берушілермен және әлеуетті өнім берушілермен өзара қатынастар Заңға және Тәртіпке сәйкес жүзеге асырылады, шарт жасалғаннан кейін өзара қатынастар азаматтық заңнамамен және шартпен реттеледі. Тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің (ТЖҚ) сапасына қойылатын барлық талаптар техникалық ерекшелікте және шартта белгіленеді. Шарттар міндетті түрде жергілікті қамту бойынша есептілікті, айыппұл санкцияларын және өзге де есептерді ұсынуды көздейді.

Қоғамға тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді жеткізу тәртібі ЕТҰ-ның ішкі нормативтік құжаттарына сәйкес жүзеге асырылады, бұл ретте әрбір ЕТҰ тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді (ТЖҚ) жеткізудің өзіндік тәртібін әзірлейді.

Сатып алу рәсімдерінің ашықтығы мен тиімділігін қамтамасыз ету және арттыру үшін Қоғамның барлық сатып алулары Электрондық сатып алу порталында жүргізіледі www.zakup.sk.kz , бұл сатып алу рәсімдерін жүргізуге, есептілікті жинауға, бағалауға және жеткізушілердің біліктілігіне арналған.

Сатып алуды санатты басқару

GRI 2-6

Сатып алу санаттарын басқару процесі сатып алу қызметін оңтайландыруды көздейді. Сатып алуды категориялық басқару тұжырымдамасы меншіктің жиынтық құнының көрсеткішін төмендетуге негізделген-сатып алудың тікелей шығындары ғана емес, оны иеленудің бүкіл өмірлік циклі бойынша ТЖҚ санатының шығындарын азайту, бұл ең заманауи және экономикалық тұрғыда тиімді шешімдерді таңдауға мүмкіндік береді. Сатып алу қызметіне енгізілетін өзгерістер Сатып алынатын ТЖҚ-ның сатып алу бағасы мен сапасына оң әсер етеді, сондай-ақ отандық тауар өндірушілердің дамуына ықпал етеді.

Мысалы, "Өнеркәсіптік химия" санаты бойынша сатып алудың категориялық стратегиясын іске асыру шеңберінде ресейлік өндірістің минералды тұздардың тұндыру ингибиторын (МТТИ-1) сатып алу жүзеге асырылуда. 2022 жылы отандық МТТИ-1 сатып алынды, бұл сатып алу бағасының төмендеуіне әкелді. Стратегияның өзекті нұсқасында МТТИ-1 сатып алуды жариялау кезінде ТПФ басымдығы белгіленген. Сатып алудың категориялық стратегияларын енгізу кезеңінде 5,2 млрд теңге мөлшерінде нақты экономикалық тиімділікке қол жеткізілді.

GRI 204-1, GRI 12: Coal Sector: 12.8.6

САТЫП АЛУДЫҢ ЖАЛПЫ КӨЛЕМІ, МЛРД ТЕҢГЕ

ЖЕТКІЗІЛГЕН ТЖҚ-ДАҒЫ ЖЕРГІЛІКТІ ҚАМТУ ҮЛЕСІ²⁰, МЛРД ТЕҢГЕ, КӨРСЕТКІШ 2020 2021 2022